Những điều cần biết cho sản phụ sinh mổ

13/08/2020 14:12:00

A. Mổ lấy thai là gì?
- Mổ lấy thai được chỉ định khi chuyển dạ không an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
- Mổ lấy thai là phẫu thuật mổ lấy thai nhi, nhau và màng ối qua một vết mổ ở thành tử cung đang nguyên vẹn. Định nghĩa này không bao gồm việc mổ bụng lấy thai ngoài tử cung nằm trong ổ bụng hoặc lấy một thai nhi đã rơi một phần hoặc toàn bộ vào trong ổ bụng do vỡ tử cung.

B. Những điều cần biết sau sinh mổ:
1. Có những nguy cơ sau sinh mổ:
a) Mẹ:
- Nhiễm trùng
- Mất máu
- Huyết khối ở chân, các cơ quan vùng chậu hoặc phổi
- Chấn thương ruột hoặc bàng quang
- Phản ứng với thuốc hoặc gây tê được sử dụng: Rét run, buồn nôn, tụt huyết áp, nhức đầu sau mổ
b) Con: Các vấn đề về hô hấp cần được chăm sóc tích cực có tỉ lệ cao hơn sinh thường

2. Đau
- Đau do vết mổ
- Đau do sự co hồi tử cung
- Đau do bí tiểu

3. Sự co hồi tử cung
- Ngay sau sinh tử cung co thành 1 khối cứng chắc để cầm máu, cần kích thích (xoa) để giúp tử cung co tốt
- Mỗi ngày tử cung co nhỏ trung bình 1 cm, những ngày đầu co hồi nhanh hơn những ngày sau, sau 15 ngày không còn sờ thấy tử cung qua thành bụng nữa
- Sau 6 tuần tử cung trở lại kích thước bình thường.

4. Sản dịch
- Ngày đầu tiên: lượng sản dịch nhiều có màu đỏ sẫm như có kinh ngày thứ 2.
- Những ngày sau ít dần, lờ lờ máu cá, mùi tanh nồng không hôi.
- Lưu ý: nếu không thấy ra sản dịch hoặc trong 1 giờ ra máu ướt đẫm 2 băng vệ sinh cần báo cho nhân viên y tế

5. Vết mổ
- Nhân viên y tế sẽ rửa vết thương vào ngày thứ 2 sau mổ hoặc khi băng vết mổ thấm ướt. Nếu vết mổ khô, để thoáng vết mổ sau 36 giờ.
- Rửa vết thương mỗi ngày
- Cắt chỉ 7 – 10 ngày sau mổ tại trạm y tế địa phương, nhân viên y tế sẽ thông báo nếu vết thương không cần phải cắt chỉ. Có thể dùng thuốc chống sẹo lồi sau khi cắt chỉ được một tuần trở đi.
- Nếu vết may sưng, nóng, đỏ, tiết dịch và đau cần phải báo ngay cho nhân viên y tế.

6. Bí tiểu sau sanh
- Thông thường thì khi sản phụ sinh mổ sẽ được đặt thông tiểu. Sau sinh 4 – 6 tiếng sau, nhân viên y tế sẽ rút thông tiểu. Nguyên nhân gây bí tiểu thường do sản phụ đau vết mổ nhiều không muốn di chuyển mà nín tiểu.

7. Phòng tránh bí tiểu sau sanh
- Cần vận động sớm (sau mổ 6- 8 giờ)
- Nên tập đi tiểu từ 2 đến 3 giờ sau khi rút ống thông tiểu, nghe tiếng vòi nước chảy để kích thích mắc tiểu
- Uống nhiều nước

8. Vệ sinh cơ thể
- Gội đầu
- Tắm rửa (Tắm gội: Nên tắm nước ấm và xịt tia vòi hoa sen nhẹ, không nằm bồn hoặc ngâm lạnh quá lâu, không chà mạnh lên vết mổ.)
- Đánh răng
- Vệ sinh vú
- Vệ sinh vùng kín

9. Dinh dưỡng
- Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày
- Cần ăn uống đa dạng: Đủ 4 nhóm chất (chất đạm, chất béo, chất tinh bột, vitamin và khoáng chất)
- Ăn uống đủ chất không kiêng khem giúp phục hồi sức khỏe tốt, tăng cường thức ăn giàu đạm và canxi, ăn nhiều rau xanh, uống nhiều nước để có nhiều sữa cho con bú và tránh táo bón. Đặc biệt, trong quá trình liền vết mổ thì các vitamin A, B, C (cam, quýt, bưởi cà rốt) có vai trò kiểm soát viêm nhiễm; Vitamin K và các yếu tố vi lượng như canxi, kẽm, sắt, đồng (có trong trứng sữa) có vai trò chính trong việc cầm máu, tạo máu và làm lành vết mổ.
- Uống nhiều nước

10. Vận động
a) Mục đích:
- Giảm đau.
- Giảm mệt mỏi, giúp săn chắc các cơ bị giãn sau sanh
- Hạn chế huyết khối tĩnh mạch
b) Vận động khi nào?
- Nên vận động sớm sau mổ (phụ thuộc vào sức khỏe của mỗi bà mẹ).
- Hạn chế vận động trong 6 - 8 giờ đầu sau mổ
- Không làm việc nặng hay chơi thể thao trong giai đoạn hậu sản (sau sinh 6 tuần)

11. Tiết sữa và cho bú
- Sữa non có ngay sau sinh, lượng ít
- Khoảng ngày thứ 3 sau sinh sẽ có hiện tượng lên sữa, người mẹ cảm nhận được toàn bộ vú căng tức, có thể đau nhẹ, thường không kèm theo sốt. Tình trạng căng sữa thường kéo dài 24-48 giờ.
Lưu ý: Muốn sữa xuống nhanh, các bà mẹ nên cho trẻ bú càng sớm càng tốt ngay sau sinh. Thực hiện da kề da ngay sau sinh và kéo dài 90 phút sau nếu được, cho bé nằm gần mẹ suốt 24 giờ trong ngày

12. Những điều không nên làm
- Chườm nóng vùng bụng
- Nằm hơ than
- Ăn kiêng, ăn mặn
- Nằm bất động
- Kiêng tắm gội, kiêng đánh răng

Khoa Phụ sản Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Các tin đã đăng