Ý nghĩa ngày Quốc tế Chăm sóc giảm nhẹ và Chăm sóc cuối đời cho người bệnh

10/10/2020 12:49:00

Chăm sóc giảm nhẹ (CSGN) là chuyên ngành chăm sóc, điều trị nhằm ngăn ngừa và giảm nhẹ những nỗi đau về thể chất, tâm lý, xã hội hoặc tâm linh mà người bệnh nặng, có nguy cơ tử vong cao phải chịu đựng. Đây là hoạt động lấy người bệnh làm trung tâm, đồng hành cùng người bệnh, người nhà người bệnh trong toàn bộ quá trình điều trị bệnh, kể cả giai đoạn cuối đời nhằm đạt được chất lượng và giá trị cuộc sống cao nhất. Tùy vào từng giai đoạn bệnh mà CSGN sẽ đồng hành, hỗ trợ hoặc đóng vai trò chủ đạo so với điều trị. Bên cạnh đó, CSGN tiếp tục theo dõi hỗ trợ người nhà người bệnh sau khi người bệnh mất.

Cụ thể, CSGN dành cho mọi người bệnh mạn tính không chữa khỏi, có khả năng đe dọa tính mạng (ung thư, HIV/AIDS, suy các cơ quan, bệnh lý di truyền bẩm sinh gây giới hạn sự sống...), các bệnh mãn tính giai đoạn cuối (suy tim, phổi tắc nghẽn mạn, suy thận mạn, xơ gan, sa sút trí tuệ…), những người bị đau mãn tính, gặp các vấn đề tâm lý và những người có khả năng qua đời trong vòng 6 tháng. CSGN còn quan tâm hỗ trợ cho người nhà người bệnh và người chăm sóc - những người cũng có những nỗi đau và sự căng thẳng khi chăm sóc người bệnh.

Bên cạnh hỗ trợ người bệnh và người nhà người bệnh, CSGN còn quan tâm đến nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc người bệnh. Họ là người hằng ngày tiếp xúc với nỗi đau của người bệnh và người nhà người bệnh, thường xuyên phải đối mặt với việc người bệnh tử vong. CSGN cho nhân viên y tế giúp họ giải tỏa áp lực nghề nghiệp, áp lực tâm lý để tiếp tục công việc của mình.

Hiện nay, mỗi năm trên thế giới có khoảng 40 triệu người bệnh giai đoạn cuối, nhưng chỉ có 14% người bệnh được CSGN. Đa số người bệnh phải chịu đựng những nỗi đau đớn không cần thiết vì chưa biết tới hoặc chưa được tiếp cận với CSGN. Tại Việt Nam, ngành CSGN phát triển chưa đồng bộ, chỉ xếp hạng 12/18 nước khu vực Châu Á – Thái Bình Dương và xếp hạng 58/80 trên toàn thế giới (theo xếp hạng của Economist Intelligence Unit năm 2015).

Phương pháp tiếp cận nhóm liên ngành, lấy người bệnh làm trung tâm trong CSGN

CSGN được thực hiện bởi một nhóm liên ngành có thể bao gồm: bác sĩ, điều dưỡng chuyên ngành CSGN, nhân viên công tác xã hội, chuyên viên tâm lý, dược sĩ, chuyên viên hỗ trợ tâm linh, tình nguyện viên, người nhà người bệnh… CSGN theo hình thức nhóm liên ngành này sẽ giúp người bệnh, người nhà người bệnh được chăm sóc toàn diện về thể chất, tâm lý xã hội và tâm linh.

Theo Nghị quyết về CSGN tại Đại hội đồng y tế Thế giới năm 2014: “CSGN là một nhiệm vụ đạo đức của hệ thống y tế. CSGN đảm bảo người bệnh có nhu cầu có thể tiếp cận CSGN, là trách nhiệm đạo đức của người làm trong ngành y tế”. Bên cạnh đó, Hội nghị toàn cầu về Chăm sóc sức khỏe ban đầu (CSSKBĐ) của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2018 đã đưa ra tuyên ngôn Astana, trong tuyên ngôn này nêu rõ, để đạt được Bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân (UHC -  Universal Health Coverage), CSSKBĐ phải bao gồm các dịch vụ chăm sóc nâng cao sức khỏe, phòng ngừa, điều trị, phục hồi chức năng và CSGN. Các dịch vụ này phải dễ dàng cho mọi người tiếp cận. Đồng thời, nhân viên y tế cần đáp ứng mọi nhu cầu sức khỏe cho người bệnh ở mọi giai đoạn cuộc đời bằng các dịch vụ nâng cao sức khỏe, phòng ngừa, điều trị, phục hồi chức năng và CSGN.

Lịch sử ngày quốc tế CSGN và chăm sóc cuối đời

Ngày Quốc tế CSGN và chăm sóc cuối đời được tổ chức Liên minh Toàn cầu CSGN và Chăm sóc cuối đời khởi xướng. Đây là ngày toàn thế giới thống nhất hành động để kỷ niệm và ủng hộ dịch vụ CSGN và chăm sóc cuối đời trên toàn cầu, nhằm nâng cao hiểu biết của cộng đồng các quốc gia, cổ động cho việc phát triển CSGN trên toàn thế giới. và thống nhất chọn ngày thứ 7 tuần thứ 2 của tháng 10 hằng năm.

Vào ngày này, những người từ khắp nơi trên thế giới bị ảnh hưởng bởi những bệnh giới hạn sự sống (cả người bệnh lẫn gia đình có người thân mắc bệnh) - sẽ được mọi người lắng nghe tiếng nói, nguyện vọng của họ về CSGN, kiến nghị các nhà hoạch định chính sách chú ý và ưu tiên phát triển các chính sách và dịch vụ CSGN. Hơn nữa, những người đã và đang đồng hành cùng họ như các cơ quan chức năng, tình nguyện viên, người ủng hộ, nhân viên chăm sóc sức khỏe - sẽ tình nguyện dành thời gian để lan tỏa thông điệp ý nghĩa này.

Ý nghĩa của Ngày Quốc tế CSGN và cuối đời đối với người bệnh

 
  • Chia sẻ tầm nhìn nhằm phát triển sự sẵn có các dịch vụ CSGN và cuối đời trên toàn thế giới bằng cách tạo cơ hội để vấn đề được biết đến và thảo luận;
  • Nâng cao nhận thức và hiểu biết về các nhu cầu về: y tế, xã hội, tâm lý và tâm linh của những người bệnh và gia đình NB đang sống cùng các bệnh lý làm giới hạn sự sống;
  • Để gây quỹ hỗ trợ và phát triển các dịch vụ CSGN và cuối đời trên khắp thế giới.
  • Ngày Quốc tế CSGN và chăm sóc cuối đời mỗi năm có 1 chủ đề riêng. Năm 2020 với chủ đề “My Care, My Comfort - Chăm sóc cho tôi, Thoải mái cho tôi” sẽ được tổ chức vào thứ Bảy ngày 10 tháng 10.
Những thông điệp chính của Ngày CSGN và chăm sóc cuối đời năm 2020:
 
  • Với CSGN, người bệnh có thể tiếp cận tiêu chuẩn chăm sóc tốt nhất với mức độ thoải mái nhất có thể khi họ đang phải trải nghiệm một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng;
  • CSGN đảm bảo người chăm sóc và gia đình người bệnh nhận được sự hỗ trợ tốt nhất để cung cấp sự chăm sóc và thoải mái cho người thân yêu của họ tại nhà và hoặc tại các cơ sở chăm sóc y tế;
  • Nhân viên y tế được yêu cầu cung cấp sự chăm sóc và thoải mái về tâm lý, xã hội và tâm linh trong các dịch vụ CSGN và quá trình họ được đào tạo;
  • Để đảm bảo sự chăm sóc tốt nhất và thoải mái nhất có thể cho tất cả mọi người, CSGN nên được lồng ghép vào hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia, thông qua cải cách bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân;
  • CSGN là một dịch vụ cần thiết để giảm những nỗi đau về thể chất và tâm lý liên quan đến COVID-19 và các bệnh lý nền có từ trước;
  • Hoạt động kỷ niệm ngày quốc tế CSGN và chăm sóc cuối đời thể hiện sự ủng hộ cho CSGN trong xây dựng hệ thống y tế vững mạnh, cần được hỗ trợ ngân sách và chú trọng trong bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Theo TS BS. Thân Hà Ngọc Thể, ĐD. Hồ Thị Quỳnh Duyên, ThS BS. Lê Đại Dương - Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM



 

Các tin đã đăng