Đầu năm, nói chuyện sức khỏe tim mạch

“Tết, Tết, Tết, Tết đến rồi. Tết đến trong tim mọi người.” (Ngày Tết quê em - Từ Huy). Tết đến, có ai mà không vui? Tuy nhiên, muốn Tết luôn đến trong tim, hãy để trái tim đón Tết đập rộn ràng chứ đừng đập loạn nhịp. Chính vì vậy, chúng ta cần hết sức lưu ý đến việc chăm sóc, giữ gìn sức khỏe tim mạch.
 

Giữ trái tim khỏe trong ngày Tết
Có nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch vào những ngày Tết, trong đó, nổi cộm là việc uống rượu bia thả ga. Uống nhiều rượu bia có thể khởi phát các tình trạng rối loạn nhịp tim, trong đó, thường gặp nhất là rung nhĩ, một tình trạng làm tăng nguy cơ của đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim.
 

Các món ăn ngày Tết thường chứa nhiều năng lượng, có hàm lượng chất đạm, chất béo, chất muối cao, nhiều đường và chất phụ gia. Trong dịp Tết, nhiều người thường lơ là trong việc kiểm soát chế độ ăn, ăn uống không theo bữa, không kiêng cữ. Ăn nhiều hơn nhưng vận động lại ít đi do không tập thể dục (do nhịp sống bị xáo trộn), ngồi nhiều (đánh bài, xem ti-vi, tiếp khách…) nên rất dễ tăng cân. Tất cả những điều nêu trên đều không thuận lợi cho sức khỏe của người thừa cân, béo phì, người mắc bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh thận, bệnh gout, rối loạn chuyển hóa mỡ máu. Đặc biệt, việc ăn mặn, ăn thức ăn có nhiều mắm muối sẽ làm tăng giữ nước trong cơ thể, do đó có thể làm nặng thêm triệu chứng của người suy tim, làm tăng trị số huyết áp ở người tăng huyết áp, làm tăng nguy cơ xảy ra các tai biến tim mạch.
 

Tết đáng lẽ là dịp để nghỉ ngơi, thư giãn, thoải mái, vui vẻ nhưng do có quá nhiều việc như chuẩn bị đón Tết, thăm bạn bè, người thân, tiếp khách, họp mặt gia đình, cơ quan, đi lễ chùa…, người bệnh tim mạch có thể bị xáo trộn nếp sinh hoạt, không có thời gian nghỉ ngơi, mệt mỏi, stress, thiếu ngủ… Đây là những yếu tố tạo thêm gánh nặng cho tim và làm tăng khả năng khởi phát các biến cố tim mạch.
 

Vì vậy, trong dịp Tết, để giữ trái tim trong trạng thái thăng bằng, ổn định nhằm tránh để xảy ra các tình huống và biến cố tim mạch nguy hiểm, mọi người, đặc biệt là những người đã biết mắc bệnh tim mạch, cần lưu ý:

- Đừng thay đổi quá nhiều nếp sinh hoạt. Vui xuân, đón Tết nhưng vẫn cần nhớ dành thời gian cho việc ngủ nghỉ, tập thể dục.
- Người lớn tuổi, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường không nên ăn nhiều thức ăn có chứa nhiều muối, chất béo, bột, đường. Ăn thêm rau xanh, trái cây. Cần uống nhiều nước, hạn chế sử dụng đồ uống có gaz, rượu bia…
- Cố gắng duy trì 3 bữa ăn chính đầy đủ và đúng giờ, nhất là người mắc bệnh đái tháo đường.
 

Để trái tim luôn khỏe
Không chỉ trong dịp Tết, chúng ta phải luôn lưu ý đến việc chăm sóc sức khỏe tim mạch vào những khoảng thời gian còn lại trong năm. Không phải các loại thuốc bổ, thuốc “tăng lực” hay thuốc đặc trị…, mà chính lối sống lành mạnh mới là vũ khí quan trọng và hiệu quả nhất để phòng ngừa và điều trị bệnh tim mạch. Để tốt cho sức khỏe tim mạch, cần áp dụng những biện pháp sau trong cuộc sống thường nhật:

- Cần có chế độ ăn lành mạnh. Những nghiên cứu gần đây cho thấy trên 90% dân số có chế độ ăn không thật hợp lý. Nhìn chung, trong chế độ ăn hàng ngày, cần hạn chế thức ăn có nhiều cholesterol (nên dưới 300 mg/ngày); tránh thức ăn nhiều chất béo bão hòa, nhiều chất béo trans; ăn ít muối (ít hơn 1,5 mg/ngày); ăn ít đường; ăn nhiều các loại rau, quả (chứa nhiều vitamin và muối khoáng, ít năng lượng, nhiều chất xơ).
- Cần thường xuyên vận động, tập thể dục đều đặn. Việc ít vận động khiến năng lượng trong cơ thể không được sử dụng, từ đó làm tăng nguy cơ gặp các tình trạng rối loạn chuyển hóa mỡ máu, đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì. Cần vận động với cường độ trung bình (chẳng hạn như đi bộ nhanh) ít nhất 30 phút mỗi ngày và ít nhất 5 ngày trong một tuần. Điều này giúp tăng cường sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ, đái tháo đường, giúp tinh thần sảng khoái, giảm stress, cơ thể khỏe khoắn.
- Tuyệt đối không hút thuốc hay ngửi khói thuốc. Nhiều nghiên cứu cho thấy khói thuốc có liên quan hoặc là nguyên nhân nhiều bệnh lý như bệnh tim mạch, ung thư, bệnh phổi, tác dụng xấu đến sức khỏe phụ nữ, phụ nữ mang thai và thai nhi. Hầu hết các bệnh tim mạch như bệnh tim do thấp, tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim, tâm phế mạn, bệnh mạch máu não, xơ vữa động mạch, phình động mạch chủ, bệnh mạch máu ngoại biên… đều tăng nguy cơ ở những người hút thuốc. Bỏ hút thuốc sẽ giảm đáng kể nguy cơ tim mạch.
- Cần tránh để thừa cân. Thừa cân là một trong những yếu tố nguy cơ của các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, đái tháo đường. Giảm cân khi bị thừa cân hay béo phì sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
 


ThS. BS. Ngô Bảo Khoa
Trung tâm Tim Mạch - Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM


Scroll To Top