Khi giấc ngủ không còn trọn vẹn: Những hệ lụy ít được nhận diện

30/12/2025 11:29:00


Giấc ngủ thường được xem là khoảng thời gian cơ thể nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng. Tuy nhiên, với nhiều người, giấc ngủ lại trở thành một “cuộc chiến” kéo dài: trằn trọc, chập chờn, thức giấc nhiều lần, để rồi sáng hôm sau thức dậy trong trạng thái mệt mỏi, uể oải và thiếu tỉnh táo. Đáng nói, không ít trường hợp cho rằng đó chỉ là hệ quả của tuổi tác, căng thẳng hay “ngủ không sâu là chuyện bình thường”, nên bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo sớm.

Ông N.V.M, 56 tuổi, là một trường hợp điển hình. Suốt nhiều năm, ông thường xuyên ngủ ngáy to, ban ngày luôn buồn ngủ, kém tập trung. “Tôi cứ nghĩ do lớn tuổi nên ngủ không sâu, ai cũng vậy cả”, ông chia sẻ. Chỉ đến khi người thân phát hiện ông có những lần ngưng thở trong lúc ngủ, kèm theo mệt mỏi kéo dài và huyết áp tăng khó kiểm soát, ông mới đến cơ sở y tế thăm khám. Tại Phòng khám Y học Giấc ngủ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (BV ĐHYD), ông được chẩn đoán mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ - một rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhưng thường bị bỏ sót trong cộng đồng.


Theo PGS TS BS. Nguyễn Như Vinh – Trưởng khoa Thăm dò chức năng hô hấp, các rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là ngưng thở khi ngủ, đang ngày càng phổ biến nhưng chưa được quan tâm đúng mức. Ông cho biết: người bệnh thường chỉ chú ý mình “có ngủ được hay không”, mà ít để ý đến chất lượng giấc ngủ. Trong khi đó, ngủ ngáy to, ngưng thở từng lúc hoặc buồn ngủ ban ngày là những dấu hiệu gợi ý quan trọng, cần được thăm khám sớm để tránh biến chứng.

Về cơ chế, khi đường thở bị xẹp hoặc tắc nghẽn trong lúc ngủ, lượng oxy đưa vào cơ thể giảm, khiến tim và não phải hoạt động trong tình trạng thiếu oxy lặp đi lặp lại. Tình trạng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa và suy giảm trí nhớ. Đáng lo ngại là nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng hoặc khi các vấn đề sức khỏe nền (như tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, rối loạn chuyển hóa) trở nên khó kiểm soát.

Thực tế lâm sàng cho thấy, không ít trường hợp điều trị tăng huyết áp hoặc rối loạn chuyển hóa kéo dài nhưng hiệu quả không như mong đợi. Khi được đánh giá lại về giấc ngủ, phát hiện kèm theo ngưng thở khi ngủ và điều trị đồng thời, các chỉ số sức khỏe có thể cải thiện rõ rệt. PGS TS BS. Nguyễn Như Vinh nhấn mạnh: giấc ngủ không đơn thuần là nghỉ ngơi, mà là một quá trình thiết yếu giúp cơ thể phục hồi năng lượng, tối ưu hóa hoạt động sinh lý và duy trì sự cân bằng bền vững cho toàn bộ cơ thể.


Để đánh giá chính xác các rối loạn giấc ngủ, đo đa ký giấc ngủ hiện được xem là tiêu chuẩn vàng. Phương pháp này ghi nhận đồng thời nhiều chỉ số trong lúc ngủ như nhịp thở, nhịp tim, sóng não, nồng độ oxy trong máu và các cử động của cơ thể. Tại Phòng khám Y học Giấc ngủ BV ĐHYD, hệ thống đo hiện đại giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng giấc ngủ, từ đó xây dựng hướng điều trị phù hợp theo từng người bệnh. Tùy mức độ, người bệnh có thể được tư vấn thay đổi lối sống, điều chỉnh thói quen sinh hoạt, sử dụng thiết bị hỗ trợ hô hấp hoặc phối hợp các phương pháp điều trị chuyên sâu khác.

Nhiều người bệnh sau khi được chẩn đoán và can thiệp đúng đã cải thiện rõ rệt: ngủ sâu hơn, tinh thần tỉnh táo hơn, sức khỏe ổn định hơn và chất lượng cuộc sống được nâng cao đáng kể. Điều quan trọng là mỗi người cần chủ động lắng nghe cơ thể, không xem nhẹ những bất thường tưởng chừng “rất quen” của giấc ngủ.
Từ góc nhìn chuyên môn, có thể thấy giấc ngủ không trọn vẹn đôi khi là tín hiệu cảnh báo những hệ lụy ít được nhận diện, đặc biệt ở người trung niên và lớn tuổi. Nhằm giúp cộng đồng hiểu đúng, phát hiện sớm và chăm sóc giấc ngủ một cách khoa học, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Công ty ResMed tổ chức Chương trình tư vấn trực tiếp với chủ đề: “Chăm sóc giấc ngủ – Nền tảng cho sức khỏe toàn diện”. Xem chương trình tại: https://bit.ly/CTTVChamsocgiacngu
 

Các tin đã đăng