Bí mật của phòng mổ: Tại sao nhiệt độ phòng mổ lạnh lại là "người bảo vệ" thầm lặng của bạn?

Trước khi bước vào phòng mổ, nhiều người bệnh thường cảm thấy lo lắng và ngạc nhiên khi nhận thấy nhiệt độ trong phòng khá lạnh. Cảm giác lạnh này có thể gây khó chịu ban đầu, nhưng đây là một yếu tố được thiết kế cẩn thận, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của bạn. Nhiệt độ thấp trong phòng mổ không phải là ngẫu nhiên mà là một phần thiết yếu của các quy trình an toàn nghiêm ngặt, nhằm đảm bảo ca phẫu thuật diễn ra thành công và giảm thiểu rủi ro tối đa [1, 2].

1. Nhiệt độ thấp – Lá chắn chống nhiễm trùng

Một trong những lý do hàng đầu khiến phòng mổ được giữ ở nhiệt độ thấp (thường khoảng 19-24°C [3]) là để kiểm soát nhiễm trùng.

• Hạn chế sự phát triển của vi khuẩn: Nhiệt độ mát mẻ giúp làm chậm sự phát triển và sinh sôi của vi khuẩn, virus và các mầm bệnh khác trong không khí và trên các bề mặt [1, 3]. Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường vô trùng như phòng mổ, nơi nguy cơ nhiễm trùng vết mổ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
• Giữ môi trường vô trùng: Môi trường lạnh cũng giúp giảm độ ẩm, ngăn chặn sự ngưng tụ hơi nước có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Hệ thống thông gió trong phòng mổ thường có áp suất dương và luồng khí một chiều để đẩy các hạt mang mầm bệnh ra ngoài, kết hợp với nhiệt độ thấp tạo thành một "lá chắn" bảo vệ người bệnh khỏi các tác nhân gây nhiễm trùng [3, 4].

2. Tối ưu hóa hiệu suất làm việc của ê-kíp phẫu thuật

Nhiệt độ phòng mổ còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc của đội ngũ y tế.

• Giảm đổ mồ hôi và duy trì sự tập trung: Các phẫu thuật viên và nhân viên y tế khác phải mặc nhiều lớp áo choàng, găng tay vô trùng và làm việc dưới ánh đèn phẫu thuật cường độ cao trong nhiều giờ [1]. Nhiệt độ mát giúp họ giữ được sự thoải mái, giảm đổ mồ hôi, duy trì sự tỉnh táo và tập trung cao độ, từ đó thực hiện các thao tác chính xác hơn, góp phần vào sự an toàn và thành công của ca mổ [1, 3].
• Đảm bảo hoạt động ổn định của thiết bị: Nhiều thiết bị y tế hiện đại, đặc biệt là các máy móc điện tử phức tạp, hoạt động tốt nhất trong điều kiện nhiệt độ ổn định và mát mẻ. Điều này giúp ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt, đảm bảo các thiết bị hoạt động chính xác và liên tục trong suốt quá trình phẫu thuật [1].

3. Các biện pháp giữ ấm cho người bệnh trong phòng mổ

Mặc dù nhiệt độ phòng mổ cần thiết phải lạnh, nhưng đội ngũ y tế luôn có các biện pháp chủ động để giữ ấm cho người bệnh, phòng tránh tình trạng hạ thân nhiệt [2]. Hạ thân nhiệt không mong muốn trong phẫu thuật (khi nhiệt độ cơ thể cốt lõi dưới 36°C) có thể dẫn đến nhiều biến chứng như tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ, rối loạn đông máu, hoặc kéo dài thời gian hồi phục [2, 5].

Các biện pháp thường được áp dụng bao gồm:

• Chăn giữ nhiệt và dịch truyền ấm: Người bệnh thường được đắp chăn ấm hoặc sử dụng chăn giữ nhiệt chuyên dụng (ví dụ: chăn thổi khí ấm) trước, trong và sau phẫu thuật. Dịch truyền tĩnh mạch cũng có thể được làm ấm để duy trì thân nhiệt [2].
• Hệ thống làm ấm không khí cưỡng bức: Các thiết bị này thổi không khí ấm vào khu vực xung quanh người bệnh mà không ảnh hưởng đến nhiệt độ tổng thể của phòng mổ [2].
• Theo dõi thân nhiệt liên tục: Người bệnh sẽ được theo dõi thân nhiệt chặt chẽ trong suốt quá trình phẫu thuật để đảm bảo duy trì ở mức an toàn [2].

4. Những điều bạn cần biết và chuẩn bị

Khi được đưa vào phòng mổ, bạn có thể cảm thấy lạnh. Điều quan trọng là:

• Chia sẻ cảm giác lạnh với nhân viên y tế: Nếu bạn cảm thấy quá lạnh hoặc khó chịu, hãy thông báo cho điều dưỡng hoặc bác sĩ. Họ sẽ thực hiện các biện pháp để giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn mà không ảnh hưởng đến sự an toàn của ca mổ.
• Không tự ý yêu cầu thay đổi nhiệt độ: Nhiệt độ phòng mổ được thiết lập theo các tiêu chuẩn y tế nghiêm ngặt vì sự an toàn của chính bạn và sự thành công của ca phẫu thuật. Việc thay đổi nhiệt độ có thể gây ra những rủi ro không mong muốn.

Việc hiểu rõ về "bí mật" đằng sau nhiệt độ lạnh của phòng mổ sẽ giúp bạn an tâm hơn khi đối mặt với ca phẫu thuật. Đây là một phần quan trọng trong nỗ lực không ngừng của đội ngũ y tế nhằm mang lại kết quả điều trị tốt nhất cho bạn.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

• Nhiệt độ phòng mổ thường là bao nhiêu? Nhiệt độ phòng mổ thường được duy trì trong khoảng 19-24°C để đảm bảo điều kiện vô trùng và tối ưu cho phẫu thuật [3].
• Tại sao tôi vẫn cảm thấy lạnh dù có chăn ấm? Mặc dù có chăn ấm, cơ thể bạn vẫn có thể cảm nhận được sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa môi trường phòng mổ và nhiệt độ cơ thể bình thường. Các biện pháp giữ ấm chỉ nhằm duy trì thân nhiệt cốt lõi, không loại bỏ hoàn toàn cảm giác lạnh bề mặt [2].
• Tôi có thể yêu cầu tăng nhiệt độ phòng mổ không? Bạn không nên tự ý yêu cầu tăng nhiệt độ phòng mổ vì điều này có thể ảnh hưởng đến điều kiện vô trùng và hiệu suất làm việc của ê-kíp. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể báo cho nhân viên y tế nếu cảm thấy quá lạnh để họ áp dụng các biện pháp giữ ấm cá nhân cho bạn [1].
• Hạ thân nhiệt trong phẫu thuật có nguy hiểm không? Có, hạ thân nhiệt không mong muốn trong phẫu thuật có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ, rối loạn đông máu, và kéo dài thời gian hồi phục [2, 5]. Đó là lý do tại sao các biện pháp giữ ấm cho người bệnh luôn được thực hiện song song với việc duy trì nhiệt độ lạnh trong phòng mổ.
• Tôi có thể làm gì để bớt lạnh trước khi vào phòng mổ? Bạn có thể mặc quần áo ấm trước khi thay áo choàng bệnh viện, và thông báo cho điều dưỡng về cảm giác lạnh của mình để họ có thể cung cấp thêm chăn hoặc sử dụng các thiết bị làm ấm nếu cần.

6. Thông tin kiểm duyệt và tài liệu tham khảo

Tư vấn chuyên môn: 

• ThS ĐD. Nguyễn Kim Hải - Khoa Gây mê - Hồi sức, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh
• Ngày cập nhật: 2025-11-14

Tài liệu tham khảo:

• [1] Bali, R. K. (2020). Operating Room Protocols and Infection Control. Oral and Maxillofacial Surgery for the Clinician, 173–194. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7882240/ Truy cập: 2025-11-14.
• [2] WHO Surgical Site Infection Prevention Guidelines. (n.d.). World Health Organization. https://cdn.who.int/media/docs/default-source/integrated-health-services-(ihs)/ssi/evidence/appendix14.pdf?sfvrsn=cb127b62_2 Truy cập: 2025-11-14.
• [3] Spagnolo, A. M., Ottria, G., Amicizia, D., Perdelli, F., & Cristina, M. L. (2013). Operating theatre quality and prevention of surgical site infections. Journal of Preventive Medicine and Hygiene, 54(3), 131–137. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4718372/ Truy cập: 2025-11-14.
• [4] Hailu, S., Mulugeta, H., Girma, T., Asefa, A., & Regasa, T. (2023). Evidence-based guidelines on infection prevention and control in operation theaters for anesthetists in a resource-limited setting: systematic review/meta-analysis. Annals of Medicine and Surgery (London), 85(6), 2858–2864. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10289571/ Truy cập: 2025-11-14.
• [5] Guidelines for Environmental Infection Control in Health-. (n.d.). Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/infection-control/media/pdfs/guideline-environmental-h.pdf Truy cập: 2025-11-14.

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.