Carcinôm là gì: Định nghĩa, phân loại và đặc điểm mô bệnh học của ung thư biểu mô

A23-086
ThS BS.
Nguyễn Hoàng Vinh
Khoa Giải phẫu bệnh
Hiểu rõ carcinoma, ung thư biểu mô phổ biến nhất: định nghĩa, phân loại các dạng chính và đặc điểm mô bệnh học quan trọng cho chẩn đoán.

1. Carcinôm là gì?

Carcinôm là loại ung thư phát sinh từ các tế bào biểu mô [1]. Tế bào biểu mô là những tế bào tạo thành lớp lót bảo vệ bên ngoài của các cơ quan (như da, dạ dày, ruột, phổi, gan) và các tuyến (như tuyến vú, tuyến tiền liệt, tuyến giáp) trong cơ thể. Đây là loại ung thư phổ biến nhất, chiếm khoảng 80-90% tổng số các trường hợp ung thư được chẩn đoán [1].

2. Phân loại Carcinôm 

Các loại Carcinôm chính được phân loại dựa trên tế bào biểu mô mà chúng phát sinh và đặc điểm dưới kính hiển vi:

  • Carcinôm tế bào vảy (Squamous Cell Carcinoma): Phát triển từ tế bào vảy ở da và niêm mạc. Đây là loại ung thư da phổ biến thứ hai [4, 5].

  • Carcinôm tuyến (Adenocarcinoma): Phát sinh từ tế bào tuyến, thường gặp ở ruột kết, phổi, tuyến vú, tuyến tiền liệt và tuyến tụy [2].

  • Carcinôm tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma): Loại ung thư da phổ biến nhất, phát sinh từ các tế bào đáy của biểu bì da [4].

  • Các dạng ít phổ biến hơn: carcinôm  tế bào lớn, carcinôm không biệt hóa,...

3. Đặc điểm mô bệnh học của Carcinôm 

Chẩn đoán carcinôm dựa trên phân tích mẫu mô dưới kính hiển vi. Các dấu hiệu đặc trưng của tế bào ung thư biểu mô bao gồm:

  • Tăng sinh tế bào không kiểm soát: Các tế bào ung thư nhân lên nhanh chóng.

  • Tế bào mất biệt hóa: Tế bào ung thư thường mất đi các đặc điểm chuyên biệt của tế bào bình thường.

  • Khả năng xâm lấn và di căn: Các tế bào ung thư có khả năng phá vỡ màng đáy để xâm nhập vào các mô lân cận và di căn đến các cơ quan xa hơn [1].

  • Thay đổi hình thái tế bào bất thường: Dưới kính hiển vi, tế bào ung thư biểu mô thường có những thay đổi rõ rệt như nhân lớn, nhiều nhân chia bất thường, kích thước và hình dạng không đồng đều, tỷ lệ nhân/bào tương tăng lên.

4. Tầm quan trọng của chẩn đoán mô bệnh học

Chẩn đoán mô bệnh học là bước thiết yếu trong quản lý carcinôm. Nó không chỉ xác định sự hiện diện của bệnh mà còn cung cấp thông tin chi tiết về loại carcinôm, mức độ biệt hóa, khả năng xâm lấn và di căn [1, 3]. Những thông tin này cực kỳ quan trọng để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và đánh giá tiên lượng bệnh cho người bệnh.

5. Tài liệu tham khảo

  • [1] Avery, A., Alden, J., Kramish, C., Caballero, C., Wright-Void, C., & Bruner, E. T. (2022). The pathologic diagnosis of carcinoma in various tissues. Adv Cancer Res, 154, 1-14. 

  • [2] Carbone, A. (2020). Cancer Classification at the Crossroads. Cancers (Basel), 12(4), 980. 

  • [3] Varadhachary, G. R. (2007). Carcinoma of Unknown Primary Origin. Gastrointest Cancer Res, 1(6), 229–235. 

  • [4] Hadian, Y., Howell, J. Y., Ramsey, M. L., & Buckley, C. (2024). Cutaneous Squamous Cell Carcinoma. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. 

  • [5] Mayo Clinic. (n.d.). Squamous cell carcinoma of the skin - Symptoms and causes

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.

Bài viết liên quan