Carcinôm tế bào đáy: Hiểu rõ về loại ung thư da phổ biến nhất

1. Carcinôm tế bào đáy là gì và nguyên nhân do đâu?

Carcinôm tế bào đáy là một khối u ác tính phát triển từ các tế bào đáy của lớp biểu bì hoặc từ các cấu trúc phụ như nang lông [1, 4]. Đây là loại ung thư da không phải u hắc tố (không liên quan đến các u sắc tố ác tính - mêlanôm) và chiếm tỷ lệ rất cao trong các bệnh ung thư da [3].

Nguyên nhân chính gây ra carcinôm tế bào đáy là do tiếp xúc quá nhiều và lâu dài với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia cực tím (UV) [1, 5]. Những người có nguy cơ cao hơn bao gồm người lớn tuổi, da trắng, có tiền sử bị cháy nắng nặng, hoặc có hệ miễn dịch suy yếu [1, 5].

2. Vai trò của giải phẫu bệnh trong chẩn đoán

Khi nghi ngờ có carcinôm tế bào đáy, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ (sinh thiết) từ vùng da tổn thương để gửi đến khoa Giải phẫu bệnh. Tại đây, các chuyên gia sẽ kiểm tra mẫu mô dưới kính hiển vi để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Giải phẫu bệnh giúp xác định:

• Chắc chắn là carcinôm tế bào đáy hay không: Các tế bào của carcinôm tế bào đáy có những đặc điểm riêng biệt dưới kính hiển vi, giúp phân biệt với các tổn thương da lành tính hoặc các loại ung thư da khác [1, 6].

• Dạng mô học của carcinôm tế bào đáy: Có nhiều loại carcinôm tế bào đáy khác nhau (gọi là các dạng mô học), mỗi loại có đặc điểm và mức độ xâm lấn khác nhau. Ví dụ, một số dạng như dạng nốt hoặc dạng bề mặt thường ít nguy hiểm hơn, trong khi dạng xơ cứng hoặc xâm nhiễm có thể phát triển sâu hơn và dễ tái phát hơn [1, 6].

• Mức độ xâm lấn: Giải phẫu bệnh cũng cho biết khối u đã xâm lấn sâu đến đâu, điều này rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả [1].

3. Ý nghĩa của kết quả giải phẫu bệnh đối với điều trị

Kết quả từ phòng Giải phẫu bệnh là cơ sở quan trọng để bác sĩ lâm sàng đưa ra quyết định điều trị phù hợp nhất cho từng người bệnh [3].

• Đối với các thể carcinôm tế bào đáy ít nguy hiểm: Các phương pháp điều trị đơn giản như nạo và đốt điện hoặc cắt bỏ khối u thông thường có thể hiệu quả [1, 12].

• Đối với các thể carcinôm tế bào đáy nguy hiểm hơn hoặc ở những vị trí nhạy cảm: Bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp chuyên sâu hơn như phẫu thuật Mohs vi phẫu. Phương pháp này giúp loại bỏ khối u triệt để đồng thời bảo tồn tối đa mô lành xung quanh [1, 12].

Hiểu được thông tin từ kết quả giải phẫu bệnh sẽ giúp bạn và bác sĩ cùng nhau đưa ra lựa chọn điều trị tốt nhất, nhằm đạt được hiệu quả cao và giảm thiểu nguy cơ tái phát.

4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

• Carcinôm tế bào đáy có nguy hiểm không? Carcinôm tế bào đáy là loại ung thư da phổ biến nhất và thường không di căn, nhưng nếu không được điều trị, nó có thể phá hủy các mô xung quanh, gây biến dạng và ảnh hưởng đến thẩm mỹ [1, 3].

• Làm thế nào để phòng ngừa carcinôm tế bào đáy? Cách tốt nhất là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời, đặc biệt vào giữa trưa. Nên sử dụng kem chống nắng, đội mũ rộng vành và mặc quần áo bảo hộ khi ra ngoài [1, 5].

• Khi nào tôi cần đi khám bác sĩ? Bạn nên đi khám bác sĩ da liễu ngay lập tức nếu phát hiện bất kỳ nốt ruồi, vết loét hoặc vùng da nào thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc hoặc cảm giác, đặc biệt là những tổn thương không lành trong thời gian dài [1].

5. Tài liệu tham khảo

• [1] Puckett, Y., & Steele, R. B. (2025). Basal Cell Carcinôm. StatPearls - NCBI Bookshelf. Truy cập: 2026-01-21.

• [2] Niculet, E., Craescu, M., Rebegea, L., Bobeica, C., Nastase, F., Lupasteanu, G., Stan, D. J., Chioncel, V., Anghel, L., Lungu, M., & Tatu, A. L. (2021). Basal cell carcinôm: Comprehensive clinical and histopathological aspects, novel imaging tools and therapeutic approaches (Review). Experimental and Therapeutic Medicine, 23(1), 60. Truy cập: 2026-01-21.

• [3] Marzuka, A. G., & Book, S. E. (2015). Basal Cell Carcinôm: Pathogenesis, Epidemiology, Clinical Features, Diagnosis, Histopathology, and Management. Yale Journal of Biology and Medicine, 88(2), 167–179. Truy cập: 2026-01-21.

• [4] Sarma, D. P., Olson, D., Olivella, J., Harbert, T., Wang, B., & Ortman, S. (2011). Clear Cell Basal Cell Carcinôm. Pathology Research International, 2011, 386921. Truy cập: 2026-01-21.

• [5] Niculet, E., et al. (2021). Basal cell carcinôm: Comprehensive clinical and histopathological aspects, novel imaging tools and therapeutic approaches (Review). Exp Ther Med. Truy cập: 2026-01-21.

• [6] Niculet, E., Craescu, M., Rebegea, L., Bobeica, C., Nastase, F., Lupasteanu, G., Stan, D. J., Chioncel, V., Anghel, L., Lungu, M., & Tatu, A. L. (2021). Basal cell carcinôm: Comprehensive clinical and histopathological aspects, novel imaging tools and therapeutic approaches (Review). Exp Ther Med. Truy cập: 2026-01-21.

• [12] Drucker, A. M., Adam, G. P., Rofeberg, V., Gazula, A., Smith, B., Moustafa, F., Weinstock, M. A., & Trikalinos, T. A. (2018). Treatments of Primary Basal Cell Carcinôm of the Skin: A Systematic Review and Network Meta-analysis. Annals of Internal Medicine, 169(7), 456–466. Truy cập: 2026-01-21.

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.