Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, chương trình ERAS được triển khai với sự phối hợp đa chuyên khoa giữa Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Khoa Gây mê Hồi sức, Khoa Phục hồi Chức năng, Khoa Dinh dưỡng và Phòng Kế hoạch Tổng hợp, cùng sự đồng hành của người bệnh và người nhà trong suốt quá trình điều trị.

1. Mục tiêu của chương trình ERAS

Chương trình ERAS hướng đến nhiều lợi ích toàn diện cho người bệnh sau phẫu thuật:

• Giảm đau hiệu quả, hạn chế sử dụng thuốc giảm đau mạnh.
• Giảm stress và các biến chứng sau mổ.
• Giúp người bệnh ăn uống và vận động sớm.
• Rút ngắn thời gian nằm viện.
• Nâng cao chất lượng sống và khả năng phục hồi sau phẫu thuật.

2. Chuẩn bị trước phẫu thuật: Vai trò của dung dịch carbohydrate

Một trong những điểm quan trọng của chương trình ERAS là sử dụng dung dịch carbohydrate trước phẫu thuật theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Việc bổ sung carbohydrate đúng cách giúp:

• Giảm cảm giác đói và khát trước mổ.
• Giảm lo lắng, mệt mỏi.
• Hỗ trợ ổn định đường huyết.
• Giúp cơ thể duy trì năng lượng và tăng khả năng hồi phục sau phẫu thuật.

3. Cách sử dụng dung dịch carbohydrate

3.1. Tối trước ngày phẫu thuật (6–8 giờ trước mổ)

Người bệnh uống khoảng 400 ml dung dịch carbohydrate theo hướng dẫn của bệnh viện.

3.2. Sáng ngày phẫu thuật (2 giờ trước mổ)

Có thể uống thêm khoảng 200 ml dung dịch carbohydrate nếu được bác sĩ gây mê cho phép.

3.3. Lưu ý quan trọng

• Không ăn thức ăn rắn trong vòng 6 giờ trước phẫu thuật.
• Dung dịch carbohydrate sử dụng trong ERAS không phải nước ngọt thông thường. Đây là dung dịch chuyên biệt chứa maltodextrin, giúp cơ thể hấp thu nhanh nhưng không làm tăng đường huyết đột ngột.
• Người bệnh đái tháo đường sẽ được bác sĩ điều chỉnh thời điểm và lượng sử dụng phù hợp.
• Không tự ý ăn uống thêm ngoài hướng dẫn để đảm bảo an toàn gây mê.

4. Chăm sóc trong và sau phẫu thuật

Trong chương trình ERAS, người bệnh được áp dụng nhiều biện pháp nhằm giảm đau, giảm mất máu và hạn chế stress cho cơ thể trong quá trình phẫu thuật.

Sau mổ, người bệnh được khuyến khích:

• Ăn uống sớm với chế độ phù hợp.
• Ngồi dậy và vận động sớm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Tham gia tập phục hồi chức năng đúng cách.

Vận động sớm giúp giảm nguy cơ:

• Cứng khớp.
• Tắc mạch.
• Yếu cơ kéo dài.
• Chậm hồi phục sau phẫu thuật.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng sau mổ cũng được điều chỉnh phù hợp nhằm đảm bảo đủ năng lượng, giàu đạm và dễ tiêu hóa để hỗ trợ quá trình lành vết thương.

5. Vai trò của người bệnh và người nhà

Sự hợp tác của người bệnh và người nhà đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả của chương trình ERAS.

5.1. Người bệnh cần

• Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế về dinh dưỡng, vận động và sử dụng thuốc.
• Chủ động tham gia tập luyện phục hồi chức năng.
• Báo ngay cho nhân viên y tế nếu có dấu hiệu bất thường như sốt, đau nhiều, sưng đỏ hoặc chảy dịch vết mổ.

5.2. Người nhà cần

• Động viên tinh thần và hỗ trợ người bệnh tập luyện đúng cách.
• Không tự ý cho người bệnh ăn uống hoặc sử dụng thuốc ngoài hướng dẫn của bác sĩ và điều dưỡng.

6. Thông điệp từ chương trình ERAS

“Chuẩn bị tốt – Mổ an toàn – Hồi phục nhanh”

Việc uống carbohydrate trước mổ, ăn uống hợp lý và vận động sớm sau phẫu thuật là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh thay khớp hồi phục nhanh hơn, giảm biến chứng và sớm quay trở lại cuộc sống thường ngày.

Phối hợp thực hiện

Phòng Kế hoạch Tổng hợp – Khoa Chấn thương Chỉnh hình – Khoa Gây mê Hồi sức – Khoa Phục hồi Chức năng – Khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh