Nội soi dạ dày: Cần chuẩn bị gì để quá trình diễn ra suôn sẻ?

Chuẩn bị đúng trước nội soi dạ dày sẽ giúp thủ thuật an toàn, hình ảnh rõ ràng và kết quả chính xác, đồng thời giảm lo lắng và khó chịu cho người bệnh. Việc tuân thủ các hướng dẫn chuẩn bị là cực kỳ quan trọng để đảm bảo quy trình diễn ra suôn sẻ và hiệu quả nhất.

1. Nhịn ăn – uống đúng cách (rất quan trọng)

Để nội soi dạ dày diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác, việc giữ dạ dày trống rỗng là điều kiện tiên quyết. Điều này giúp bác sĩ quan sát rõ ràng niêm mạc đường tiêu hóa trên, tránh nguy cơ sặc do thức ăn trào ngược trong quá trình thực hiện [1, 2].

Nhịn ăn hoàn toàn ít nhất 6-8 giờ trước nội soi [1, 2]. Đối với một số trường hợp đặc biệt hoặc nếu người bệnh có bệnh nền, thời gian nhịn ăn có thể kéo dài hơn theo chỉ định của bác sĩ.

Không uống nước, sữa, cà phê, nước trái cây trong vòng 6 giờ [1]. Các loại đồ uống này có thể ảnh hưởng đến độ trong của dịch dạ dày, gây cản trở tầm nhìn của bác sĩ và làm giảm chất lượng hình ảnh nội soi.

Nếu quá khát, có thể nhấp môi hoặc súc miệng.

👉 Dạ dày trống giúp bác sĩ quan sát rõ, tránh nôn ói và sặc.

2. Thuốc đang sử dụng – cần báo bác sĩ

Việc thông báo về các loại thuốc đang sử dụng cho bác sĩ là vô cùng quan trọng, đặc biệt là các thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu hoặc đường huyết [2, 3].

2.1. Các loại thuốc cần thông báo

Người bệnh PHẢI thông báo trước nếu đang dùng:

Thuốc chống đông / kháng kết tập tiểu cầu (như Aspirin, Plavix, Warfarin, Dabigatran, Rivaroxaban, Apixaban) [2, 3]: Các loại thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu trong hoặc sau nội soi, đặc biệt nếu có thực hiện các thủ thuật can thiệp như cắt polyp. Bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh ngưng thuốc trong vài ngày trước thủ thuật tùy thuộc vào loại thuốc, nguy cơ huyết khối và loại thủ thuật nội soi [3].
Thuốc tiểu đường (insulin, thuốc hạ đường huyết) [2]: Cần điều chỉnh liều hoặc tạm ngưng để tránh hạ đường huyết trong thời gian nhịn ăn.
Thuốc điều trị tim mạch, huyết áp, hen suyễn: Hầu hết các loại thuốc này có thể tiếp tục sử dụng nhưng cần thông báo để bác sĩ nắm rõ tình trạng sức khỏe của người bệnh [2].
Có dị ứng thuốc hoặc tiền sử phản ứng với thuốc mê.

2.2. Lưu ý về việc sử dụng thuốc trước nội soi

📌 Một số thuốc vẫn được uống vào sáng nội soi với một ngụm nước nhỏ (theo hướng dẫn bác sĩ) [2]. Tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc điều chỉnh liều thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.

3. Chuẩn bị tâm lý – đừng quá lo lắng

Nội soi dạ dày là một thủ thuật y tế phổ biến và tương đối an toàn. Việc chuẩn bị tâm lý tốt sẽ giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn và hợp tác tốt hơn với bác sĩ.

3.1. Thời gian và cảm giác trong quá trình nội soi

Nội soi dạ dày thường là thủ thuật nhanh chóng, chỉ kéo dài khoảng 5–10 phút [2].

Nếu không gây mê, người bệnh có thể cảm thấy vướng họng nhẹ hoặc buồn nôn thoáng qua khi ống nội soi đi qua cổ họng [2].

3.2. Lựa chọn nội soi gây mê/an thần

Người bệnh có thể lựa chọn nội soi gây mê/an thần để không cảm thấy đau hay khó chịu trong suốt quá trình [2]. Phương pháp này giúp người bệnh thư giãn hoặc ngủ nhẹ, không còn cảm giác khó chịu.

3.3. Cách giảm lo lắng

Hít thở sâu và cố gắng thả lỏng sẽ giúp quá trình diễn ra dễ dàng hơn. Nếu có bất kỳ lo lắng nào, hãy chia sẻ với bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi thực hiện thủ thuật.

4. Trước ngày nội soi

Những việc làm dưới đây sẽ hỗ trợ người bệnh có một quá trình nội soi hiệu quả và an toàn:

Tránh rượu bia, thuốc lá ít nhất 24 giờ trước ngày nội soi. Rượu bia và thuốc lá có thể ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày và quá trình hồi phục.
Ngủ đủ giấc để đảm bảo sức khỏe tốt nhất.
Không ăn quá no vào bữa tối hôm trước để tránh cảm giác khó chịu và giúp dạ dày dễ dàng làm rỗng.

5. Ngày đi nội soi – cần mang theo

Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và có người thân đi cùng sẽ giúp người bệnh an tâm hơn:

Giấy tờ tùy thân / BHYT: Đảm bảo mang theo để làm thủ tục.
Kết quả xét nghiệm, nội soi cũ (nếu có): Các thông tin này giúp bác sĩ có cái nhìn tổng thể về tình trạng sức khỏe và lịch sử bệnh lý của người bệnh.
Người nhà đi cùng: Đặc biệt quan trọng nếu người bệnh chọn nội soi gây mê. Sau gây mê, người bệnh sẽ không được phép tự lái xe hoặc thực hiện các hoạt động cần sự tập trung cao độ [2].

6. Sau nội soi (để người bệnh yên tâm trước)

Sau khi nội soi, người bệnh có thể gặp một số cảm giác và cần tuân thủ các hướng dẫn để hồi phục nhanh chóng.

6.1. Các triệu chứng thường gặp và cách xử lý

Người bệnh có thể cảm thấy đau họng nhẹ hoặc đầy hơi. Các triệu chứng này thường tự hết trong vài giờ [2].

Nếu có gây mê: Thuốc an thần cần thời gian để hết tác dụng, vì vậy người bệnh cần nghỉ ngơi tại bệnh viện khoảng 1 giờ sau thủ thuật [2].

6.2. Chế độ ăn uống sau nội soi

Người bệnh có thể ăn uống trở lại sau 1–2 giờ, bắt đầu bằng thức ăn mềm, ấm và dễ tiêu hóa [2].

Tránh các thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, hoặc quá cứng trong ngày đầu tiên.

6.3. Lưu ý đặc biệt sau nội soi gây mê

Nếu có gây mê: Người bệnh cần nghỉ ngơi hoàn toàn trong ngày, không lái xe, không vận hành máy móc hoặc ký các giấy tờ quan trọng [2]. Hãy để người nhà hỗ trợ người bệnh trong mọi hoạt động.

6.4. Khi nào cần báo bác sĩ ngay sau nội soi?

Mặc dù các biến chứng nghiêm trọng của nội soi dạ dày là hiếm gặp, nhưng người bệnh cần biết các dấu hiệu cảnh báo để tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời [2]. Hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu người bệnh xuất hiện các triệu chứng sau:

Đau bụng dữ dội, tăng dần
Nôn ra máu, đi ngoài phân đen
Sốt cao, khó thở

7. Vì sao chọn Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (UMC) để nội soi dạ dày?

Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (UMC) là một trong những địa chỉ uy tín hàng đầu trong lĩnh vực nội soi tiêu hóa, mang đến cho người bệnh sự an tâm và tin cậy.

Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm

UMC quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia nội soi tiêu hóa hàng đầu, có trình độ chuyên môn cao và nhiều năm kinh nghiệm trong việc thực hiện các thủ thuật nội soi chẩn đoán và can thiệp phức tạp. Các bác sĩ thường xuyên được cập nhật kiến thức và kỹ thuật mới nhất, đảm bảo mang lại chất lượng khám chữa bệnh tốt nhất.

Trang thiết bị hiện đại

Bệnh viện được trang bị hệ thống máy nội soi tiên tiến, hiện đại, có độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ ràng từng chi tiết nhỏ nhất của niêm mạc đường tiêu hóa. Hệ thống thiết bị này không chỉ tăng cường khả năng chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ tối đa cho các thủ thuật can thiệp, giảm thiểu xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.

Quy trình an toàn, chuẩn quốc tế

UMC áp dụng quy trình nội soi tiêu hóa theo tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt, từ khâu chuẩn bị, thực hiện thủ thuật đến chăm sóc sau nội soi. Đặc biệt, công tác tiệt khuẩn dụng cụ được chú trọng hàng đầu, đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối, loại bỏ nguy cơ lây nhiễm chéo. Quy trình gây mê/an thần được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ gây mê hồi sức chuyên nghiệp, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nội soi dạ dày có đau không?
Thủ thuật nội soi dạ dày có thể gây khó chịu nhẹ ở vùng họng và cảm giác đầy bụng do bơm hơi. Tuy nhiên, với phương pháp gây tê tại chỗ hoặc gây mê, cảm giác đau sẽ được hạn chế tối đa, giúp người bệnh thoải mái hơn trong suốt quá trình [3].

Nên chọn nội soi gây tê hay gây mê?
Lựa chọn giữa gây tê và gây mê phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, ngưỡng chịu đau của từng người bệnh và khuyến nghị của bác sĩ. Gây tê phù hợp với những người có thể hợp tác tốt, trong khi gây mê giúp loại bỏ hoàn toàn cảm giác khó chịu, thích hợp cho người nhạy cảm, lo lắng hoặc cần thực hiện can thiệp lâu hơn [3].

Sau nội soi bao lâu thì có kết quả?
Kết quả nội soi ban đầu (hình ảnh tổn thương) thường được bác sĩ thông báo ngay sau khi thủ thuật kết thúc. Nếu có sinh thiết, kết quả giải phẫu bệnh sẽ có sau vài ngày đến một tuần, tùy thuộc vào quy trình của từng bệnh viện.

Chi phí nội soi dạ dày là bao nhiêu?
Chi phí nội soi dạ dày phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phương pháp nội soi (gây tê/gây mê), có sinh thiết hay không, địa điểm thực hiện (bệnh viện công/tư), và các dịch vụ đi kèm. Người bệnh nên liên hệ trực tiếp với Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh để được tư vấn chi tiết về chi phí.

Nội soi dạ dày có phát hiện ung thư không?
Có. Nội soi dạ dày là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư thực quản, dạ dày và tá tràng. Bác sĩ có thể trực tiếp quan sát các tổn thương nghi ngờ và lấy mẫu sinh thiết để chẩn đoán xác định ung thư [3].

9. Tài liệu tham khảo

[1] National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Upper GI Endoscopy.
https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/upper-gi-endoscopy. Truy cập: 2025-12-18.
[2] Mayo Clinic. Upper endoscopy. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/endoscopy/about/pac-20395197. Truy cập: 2025-12-18.
[3] Veitch, A. M., et al. (2016). Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy, including direct oral anticoagulants: British Society of Gastroenterology (BSG) and European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guidelines. Gut, 65(3), 374–389. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4789831/. Truy cập: 2025-12-18.

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.