Hưởng ứng Ngày Phổi thế giới (25/9/2026) - Hành trình của từng nhịp thở: Lá phổi của bạn đang ở “chặng” nào của cuộc đời?

Chúng ta thường chỉ nhớ đến lá phổi khi bị ho khan rát họng hay bỗng thấy hụt hơi sau vài bậc cầu thang. Thế nhưng, mỗi ngày đôi phổi vẫn âm thầm co bóp hơn 20.000 lần để duy trì từng nhịp thở cho cơ thể.

Nhân Ngày Phổi Thế giới (25/9/2026), Diễn đàn các Hội Hô hấp Quốc tế (FIRS) gửi gắm thông điệp: “A Lifetime of Lung Health – The Journey of Every Breath” (Sức khỏe lá phổi suốt đời – Hành trình của từng nhịp thở).

Lá phổi không già đi sau một đêm, mà thay đổi liên tục theo từng giai đoạn cuộc đời. Ở mỗi chặng, “người bạn đồng hành” này đều cần một cách yêu thương riêng:

Chặng 1: Khi còn trong bụng mẹ – Đặt viên gạch đầu tiên: Mẹ ăn uống đủ chất, tránh xa hoàn toàn khói thuốc lá (kể cả khói thuốc thụ động do người xung quanh hút) chính là cách bảo vệ lá phổi của con ngay từ những tuần thai đầu tiên, giúp bé chào đời với một đường thở hoàn thiện và khỏe mạnh.

Chặng 2: Tuổi thơ ấu & thanh thiếu niên – Nâng tối đa “sức chứa” của phổi: Từ lúc tập đi đến khoảng 20–25 tuổi, phổi lớn dần và đạt sức chứa khí tối đa. Cho trẻ vui chơi ngoài trời, tiêm ngừa đầy đủ và điều trị dứt điểm các đợt viêm phế quản hay kiểm soát tốt hen suyễn nếu có sẽ giúp phổi phát triển hết tiềm năng vốn có.

Chặng 3: Tuổi trưởng thành – Giữ gìn “vốn liếng”: Sau tuổi 25, sức chứa của phổi bắt đầu giảm dần theo tự nhiên. Để phổi không “xuống dốc” quá nhanh, hãy kiên quyết nói KHÔNG với thuốc lá truyền thống lẫn thuốc lá điện tử, bảo vệ đường thở bằng khẩu trang khi ra đường khói bụi. Nếu thấy ho kéo dài trên 3 tuần hoặc hay hụt hơi khi gắng sức, đừng ngại đến gặp bác sĩ kiểm tra chức năng hô hấp để phát hiện và điều trị kịp thời.

Chặng 4: Tuổi xế chiều – Nhẹ nhàng nhưng bền bỉ: Tuổi cao khiến lồng ngực kém dẻo dai hơn. Giữ cho phổi luôn khỏe bằng cách đi bộ nhẹ nhàng, tập các bài hít sâu thở chậm, tuân thủ thuốc điều trị bệnh mạn tính nếu có và tiêm vắc-xin cúm, phế cầu để chặn trước các cơn nhiễm trùng phổi nguy hiểm.

Chăm sóc lá phổi không bao giờ là quá sớm, và cũng chẳng bao giờ là quá muộn. Hôm nay, hãy mở rộng cửa sổ, hít một hơi thật sâu làn không khí trong lành và lắng nghe nhịp thở của chính mình! 

Theo PGS TS BS. Nguyễn Như Vinh, Trưởng khoa Thăm dò chức năng hô hấp Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.