Ổn định đường huyết và điều trị mỡ máu để bảo vệ con tim và đôi mắt

Tác giả: ThS BS. Đinh Ngô Tất Thắng - Khoa Nội tiết Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

1. Mỡ máu cao gây hại như thế nào?

Bạn nghĩ mỡ máu cao tức là con số trên bảng xét nghiệm vượt ngưỡng, để cho bác sĩ phải nhăn mặt khi đọc kết quả cho bạn thôi sao? Thực tế, mỡ máu cao có thể âm thầm gây tổn thương đến nhiều cơ quan trong cơ thể trước khi bạn kịp nhận ra:

Với tim mạch

• Tăng LDL (gọi là mỡ xấu) dễ gây ra nhồi máu cơ tim và đột quỵ
• Tăng triglyceride cũng tăng thêm nguy cơ tim mạch
• Ngay cả khi đường huyết ổn định, mỡ máu cao vẫn có thể gây nguy hiểm trên hệ tim mạch.

Với tụy

Triglyceride quá cao có thể gây viêm tụy cấp. Đây là tình trạng nặng, có thể nguy hiểm tính mạng.

Với mắt, thận, thần kinh

Mỡ máu cao làm nặng thêm bệnh võng mạc (có thể gây mù lòa), bệnh thận và tổn thương thần kinh. Các biến chứng này thường tiến triển âm thầm, rất khó nhận biết sớm. Khi bạn nhận thấy biểu hiện của các biến chứng đó thì  tổn thương có thể đã ở giai đoạn muộn và ở giai đoạn khó phục hồi hoàn toàn.

2. Cách kiểm soát đường huyết và mỡ máu

Nếu mắc đồng thời hai bệnh này, người bệnh có nguy cơ cao bị bệnh tim mạch (nhồi máu cơ tim, đột quỵ), nguy cơ tử vong sớm và nguy cơ dễ xảy ra các biến chứng mắt, thận, thần kinh.

Vậy làm sao chúng ta có thể kiểm soát tốt cả đường và mỡ máu? Bác sĩ sẽ hỗ trợ bạn, nhưng bản thân bạn cũng cần cố gắng tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ

Về đường huyết

• Mục tiêu thường: HbA1c < 7%
• Dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ
• Kiểm soát tốt từ sớm giúp giảm biến chứng về sau

Về mỡ máu

• LDL (mỡ xấu): nên thấp (thường <100 mg/dL hoặc thấp hơn tùy nguy cơ)

• Triglyceride: nên <150 mg/dL

  Cách kiểm soát:

  • Ăn uống hợp lý (giảm dầu mỡ, đồ ngọt)
  • Tập thể dục đều
  • Giữ cân nặng hợp lý
  • Uống thuốc đều (statin, thuốc khác nếu cần)

  Nhóm thuốc có vai trò quan trọng (Nhưng bạn cần dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ)

  • Nhóm thuốc Statin: giúp giảm mỡ xấu và bảo vệ tim
  • Nhóm thuốc Fibrate: giúp giảm triglyceride và cải thiện bệnh võng mạc đái tháo đường

Việc theo dõi định kỳ rất quan trọng, nhằm giúp bạn biết tình trạng bệnh, cũng như bác sĩ có thể điều chỉnh một số thuốc để kiểm soát bệnh tốt hơn nữa. Các xét nghiệm HbA1c, mỡ máu, chức năng thận, khám mắt sẽ được bác sĩ cho chỉ định kiểm tra định kỳ tùy tình trạng bệnh của bệnh.

3. Thông điệp cần nhớ

• Bên cạnh đường huyết, mỡ máu cũng rất quan trọng
• Mỡ máu cao có thể gây bệnh tim, tụy, mắt
• Điều trị hiệu quả cần:
  •  Uống thuốc đều theo chỉ định của bác sĩ
  • Thay đổi lối sống
  • Theo dõi định kỳ

VN-26-5523

4. Tài liệu tham khảo

1. Farkouh ME, Godoy LC, Brooks MM, et al. Influence of LDL-cholesterol lowering on cardiovascular outcomes in patients with diabetes mellitus undergoing coronary revascularization. J Am Coll Cardiol. 2020;76(19):2197-2207. doi:10.1016/j.jacc.2020.09.536
2. Buse JB, Ginsberg HN, Bakris GL, et al. Primary prevention of cardiovascular diseases in people with diabetes mellitus: a scientific statement from the American Heart Association and the American Diabetes Association. Circulation. 2007;115(1):114-126. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.179294
3. Wang J, Shen X, He S, et al. Hypertriglyceridaemia predicts subsequent long-term risk of cardiovascular events in Chinese adults: 23-year follow-up of the Daqing Diabetes Study. Diabetes Metab Res Rev. 2019;35(6):e3163. doi:10.1002/dmrr.3163
4. Alexopoulos AS, Qamar A, Hutchins K, et al. Triglycerides: emerging targets in diabetes care? Review of moderate hypertriglyceridemia in diabetes. Curr Diab Rep. 2019;19(4):13. doi:10.1007/s11892-019-1136-3
5. Hermans MP, Valensi P. Elevated triglycerides and low HDL cholesterol as markers of very high risk in type 2 diabetes. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2018;25(2):118-129. doi:10.1097/MED.0000000000000398
6. Pedersen SB, Langsted A, Nordestgaard BG. Nonfasting mild-to-moderate hypertriglyceridemia and risk of acute pancreatitis. JAMA Intern Med. 2016;176(12):1834-1842. doi:10.1001/jamainternmed.2016.6875
7. Subramanian S, Soran H, Sikora Kessler A, et al. Prevention and treatment of hypertriglyceridemia-mediated acute pancreatitis: a narrative review. Eur J Intern Med. 2025;106648. doi:10.1016/j.ejim.2025.106648
8. Hansen SEJ, Varbo A, Nordestgaard BG, Langsted A. Hypertriglyceridemia-associated pancreatitis: new concepts and potential mechanisms. Clin Chem. 2023;69(10):1132-1144. doi:10.1093/clinchem/hvad094
9. Savelieff MG, Callaghan BC, Feldman EL. The emerging role of dyslipidemia in diabetic microvascular complications. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2020;27(2):115-123. doi:10.1097/MED.0000000000000533
10. Tu QM, Jin HM, Yang XH. Lipid abnormality in diabetic kidney disease and potential treatment advancements. Front Endocrinol (Lausanne). 2025;16:1503711. doi:10.3389/fendo.2025.1503711
11. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 6. Glycemic goals, hypoglycemia, and hyperglycemic crises: Standards of care in diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S132-S149. doi:10.2337/dc26-S006
12. Yonekawa Y, Modi YS, Kim LA, et al. American Society of Retina Specialists clinical practice guidelines on the management of nonproliferative and proliferative diabetic retinopathy without diabetic macular edema. J Vitreoretin Dis. 2020;4(2):125-135. doi:10.1177/2474126419893829
13. Solomon SD, Chew E, Duh EJ, et al. Diabetic retinopathy: a position statement by the American Diabetes Association. Diabetes Care. 2017;40(3):412-418. doi:10.2337/dc16-2641
14. Blumenthal RS, Morris PB, Gaudino M, et al. 2026 ACC/AHA guideline on the management of dyslipidemia. J Am Coll Cardiol. 2026. doi:10.1016/j.jacc.2025.11.016
15. Colhoun HM, Betteridge DJ. Treatment of lipid disorders in patients with diabetes. Curr Treat Options Cardiovasc Med. 2006;8(1):37-45. doi:10.1007/s11936-006-0024-8
16. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 14. Children and adolescents: Standards of care in diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S258-S281. doi:10.2337/dc24-S014
17. Joseph JJ, Deedwania P, Acharya T, et al. Comprehensive management of cardiovascular risk factors for adults with type 2 diabetes: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2022;145(9):e722-e759. doi:10.1161/CIR.0000000000001040
18. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 10. Cardiovascular disease and risk management: Standards of care in diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S179-S218. doi:10.2337/dc24-S010
19. Kataoka SY, Lois N, Kawano S, et al. Fenofibrate for diabetic retinopathy. Cochrane Database Syst Rev. 2023;6:CD013318. doi:10.1002/14651858.CD013318.pub2

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.