Hoài bão của những Thế hệ tiếp nối

Sáng sớm ngày 10 tháng tư năm 2023, tôi ngồi đọc lại những trang viết của Thầy, nhà giáo nhân dân, giáo sư Nguyễn Đình Hối, mở lòng không khỏi ngậm ngùi vì bản thân mình không có cơ hội cùng Thầy trải qua những khó khăn của thuở ban đầu hình thành Bệnh viện Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh. Một cảm nghĩ thấy mình nhỏ bé trước những ý tưởng lớn lao của Thầy, trước những hoài bão, trước sự quyết tâm, và những bước đi thật khoa học, khéo léo, để có thể tạo nên một Bệnh viện Đại học Y Dược TP.  Hồ Chí Minh (UMC) như ngày nay, một hình mẫu trong hoạt động khám chữa bệnh và giảng dạy y khoa của Việt Nam.

Từ những năm 1990 không ai dám nghĩ về một UMC như vậy. Ai có thể vượt qua được những định kiến, chụp mũ: theo tư bản chủ nghĩa. Ai có đủ kiên trì và khôn khéo để tìm cơ hội, tìm con đường, tìm lý lẽ để mà thuyết phục không dưới 10 vị lãnh đạo của Thành phố, Bộ, Chính phủ để có được chủ trương hình thành bệnh viện của nhà trường, ngoài công tác khám chữa bệnh còn phục vụ giảng dạy y khoa hiệu quả nhất. Phải là những người Thầy thuốc chân chính, tâm huyết với nghề dạy học mới có những ý tưởng để cho sự nghiệp đào tạo nhân lực y tế phát triển tốt. Phải có bệnh viện của Trường để có thể có được thầy tốt, trò giỏi để tạo được nguồn nhân lực y tế đủ đức, đủ tài trong thực hiện nhiệm vụ.

Thầy tôi không những là người có tầm nhìn xa, có nhận định đúng về hướng phát triển tất yếu của các trường đại học y khoa mà còn là một người rất kiên trì trong định hướng của mình, rất can đảm, rất uy tín, rất khéo léo, và đặc biệt là rất bản lĩnh. Phải hội đủ những yếu tố trên mới có thể tạo ra được UMC và lãnh đạo đội ngũ của UMC đặt nền tảng cho sự phát triển sau này.

Thứ nhất, xuất phát điểm phải là suy nghĩ và mong muốn có một bệnh viện thực hành cho nhà trường từ những thầy cô giáo yêu nghề, tận tâm với nghề, tận tuỵ với tương lai của thế hệ ngành Y, với sức khoẻ của nhân dân. Ngoài ra, để có tầm nhìn xa và mong muốn đó đòi hỏi những người đi trước phải có kiến thức khoa học, phải có trải nghiệm học tập ở các quốc gia có nền giáo dục y khoa tiên tiến. Những ý tưởng quan trọng đó đã tạo nên ước mơ, tạo nên hoài bão xây dựng và phát triển một bệnh viện thực hành của Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Không có ước mơ, không có hoài bão thì không thể có được hiện thực phong phú. Tuy thế, con đường từ ước mơ, hoài bão đến việc có được một bệnh viện đúng chuẩn để có thể là nơi vừa giỏi chuyên môn vừa là nơi đào tạo và nghiên cứu đúng chuẩn, là nơi thực hành tốt của sinh viên y khoa là một con đường gặp muôn vàn khó khăn. Con đường đó rất nhiều trở ngại để đi đến đích là vì nó chưa có phương hướng rõ ràng, từng bước đi phải tự dò dẫm, phải xin phép, phải chứng minh. Những người bước những bước chân đầu tiên cũng gặp rất nhiều khó khăn vì chính bản thân họ phải học hỏi để bước đi và hành trang của họ cũng không có gì ngoài cái tâm trong sáng, cái  ý thiện lành, cái hoài bão to lớn cho Nhà trường và cho thế hệ mai sau.

Thứ hai, muốn vượt qua những khó khăn, rào cản đó đòi hỏi phải có sự kiên trì. Được biết, Thầy Nguyễn Đình Hối đã phải thuyết phục nhiều như thế nào để toàn thể Ban Giám hiệu Nhà trường đồng ý chủ trương thành lập bệnh viện thuộc trường. Thầy từng viết: “… nhưng khó khăn hơn là những phản ứng về chủ trương biến nơi này thành cơ sở khám chữa bệnh. Trong nhiều cuộc họp, cán bộ của Trường giành nhau micro để biểu lộ quan điểm không nên. Có lúc như cãi nhau, có lẽ vì sợ mất chỗ ngồi”. Còn nhiều khó khăn nữa phải vượt qua như làm sao để có được tài chính xây dựng cơ sở khám chữa bệnh, làm sao để có thể xin được giấy phép hoạt động, làm sao có thể sửa chữa được cơ sở hiệu bộ thành phòng khám, làm sao để có thể có được cơ chế hoạt động như một bệnh viện từ buổi ban đầu. Không kiên trì, không quyết liệt thì không thể vượt qua những khó khăn đó.

Thứ ba, để có thể vượt qua những khó khăn nhiều như vậy, ngoài tính kiên trì còn phải kể đến khả năng trình bày, khéo léo thuyết phục. Phải thuyết phục được cán bộ Nhà trường chấp thuận chủ trương thành lập bệnh viện, thuyết phục các vị lãnh đạo Bộ Y tế về ý nghĩa của thành lập bệnh viện, thuyết phục các tổ chức tài chính cho vay vốn để xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị cho bệnh viện, thuyết phục lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh về khu đất bên cạnh bệnh viện… Một cái tâm trong sáng, một tấm lòng vì mọi người, một người Thầy dày dạn kinh nghiệm… mới có thể có được sự vững chắc về lý luận, sự khéo léo trong trình bày, thuyết phục các cấp trong việc hình thành và phát triển bệnh viện.

Thứ tư, những con người có đầy đủ đức hạnh và tài năng mới có thể thuyết phục được người đối diện mình, thuyết phục được tập thể. Những người mang trong lịch sử của mình đầy rẫy những thất bại, đầy rẫy những điều thất hứa, đầy rẫy những toan tính cho cá nhân thì không thể có được uy tín, có được sự tin tưởng của nhiều người. Những con người đầy uy tín, đầy tâm huyết, đầy chính nghĩa, đầy lương thiện thì rất dễ thuyết phục được người khác. “Vay bao nhiêu cũng có”, “Bao giờ trả cũng được”, “Không lãi” là những câu trả lời cho vấn đề tài chính để khởi dựng Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh của một vị mạnh thường quân Trần Tuấn Tài hào phóng. Thầy của chúng ta phải như thế nào thì mới có được sự đồng cảm, sự ủng hộ tuyệt vời như vậy? Tôi nghĩ rằng tất cả là do sự chân thành, do uy tín của Thầy.

Thứ năm, xin được chủ trương, xin được tài trợ, tạo ra được sự đồng lòng của tập thể Nhà trường cũng chỉ là vượt qua những khó khăn ban đầu. Làm sao để có được đội ngũ nhân sự cho bệnh viện, làm sao để có thể vận hành bệnh viện một cách hiệu quả? Tất cả đều như mới trong một hoàn cảnh chưa thuận lợi, một bước đi ban đầu, một bước đi thí điểm, một bước đi dò dẫm. Ở đây, bản lĩnh của người dẫn đầu, người đứng mũi chịu sào được thể hiện. Bước đầu, biết bao khó khăn về trang thiết bị, biết bao khó khăn về nhân sự, biết bao khó khăn về nguồn bệnh và từ đó những suy nghĩ về tương lai của bệnh viện như thế nào, có phát triển được hay không, mình đã đi đúng đường hay không. Chỉ có những người có bản lĩnh, kiên định, và cả can đảm mới có thể vượt qua được khó khăn của thuở ban đầu đó để có thể có những bước đi mạnh mẽ sau đó mà thôi.

Là một giảng viên cũng tương đối lâu năm, có 18 năm giảng dạy lâm sàng tại những bệnh viện công lập khắp Thành phố Hồ Chí Minh, tôi cũng có suy nghĩ và có ước mơ được làm việc, giảng dạy và phát triển bản thân mình trong một môi trường bệnh viện của Trường mình. Thế nhưng, trong tôi chỉ là ước mơ được làm việc trong một môi trường như vậy, ước mơ có được một bệnh viện như vậy chứ không phải là ước mơ, không phải là hoài bão “TẠO” nên một bệnh viện như vậy, không phải là hoài bão “PHÁT TRIỂN” được một bệnh viện như vậy. Nói như thế để chúng ta thấy rằng việc có được ước mơ thì ai cũng có thể có nhưng nếu ước mơ đó là ước mơ tạo dựng và dám biến ước mơ đó thành hiện thực tốt đẹp thì chỉ có những Thầy của chúng ta, đặc biệt là Thầy Nguyễn Đình Hối mới làm được mà thôi.

Làm sao có được một “chuỗi” UMC, làm sao có thể vươn tầm khu vực, làm sao có thể trường tồn. Chúng ta có hoài bão đó hay không, chúng ta có dám đương đầu với những khó khăn để đạt được những hoài bão như những người đi trước đã dám ước mơ, đã dám thực hiện ước mơ đó hay không. Chúng ta, những người đang đi tiếp trên con đường của những người mở đường; Chúng ta, những người đang đứng trên vai của những người “khổng lồ” của thế hệ trước; Chúng ta, những người đang thừa hưởng thành quả của những Thầy Cô tuyệt vời ngày trước thì có trách nhiệm như thế nào để phát huy tối đa những thành quả đó. Cũng sẽ có nhiều khó khăn để chúng ta phát triển hơn nữa nhưng so với những khó khăn mà thế hệ trước đã vượt qua và với “truyền thống” của các Thầy để lại thì chúng ta sẽ vượt qua được mà thôi. Tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ dám bước tiếp với những bước đi mạnh mẽ, vững chắc trên con đường phát triển để đưa UMC trở thành bệnh viện đại học dẫn đầu Việt Nam và ngang tầm khu vực

Các bạn thì sao?

GS TS BS. Trương Quang Bình

Phó Giám đốc Bệnh viện (2013 - 2023).