Biến chứng sau phẫu thuật: Nhận biết sớm và xử lý kịp thời

Sau bất kỳ cuộc phẫu thuật nào, dù lớn hay nhỏ, cơ thể người bệnh đều cần thời gian để hồi phục. Tuy nhiên, đôi khi các biến chứng không mong muốn có thể xảy ra, ảnh hưởng đến quá trình hồi phục và thậm chí dẫn đến việc tái nhập viện. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và có hướng xử lý kịp thời là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho người bệnh.

1. Người bệnh nên biết

Các biến chứng sau phẫu thuật có thể từ nhẹ đến nghiêm trọng, bao gồm các vấn đề về vết thương, nhiễm trùng, chảy máu, rối loạn chức năng cơ quan và huyết khối [1, 3].

Việc theo dõi sát sao các dấu hiệu sinh tồn như nhịp tim, huyết áp, nhịp thở và nhiệt độ là rất quan trọng để phát hiện sớm biến chứng [1].

Sự hợp tác giữa người bệnh, gia đình và đội ngũ y tế đa chuyên khoa đóng vai trò thiết yếu trong việc quản lý và phòng ngừa biến chứng sau phẫu thuật [2].

Giáo dục người bệnh về các dấu hiệu cảnh báo và cách tự chăm sóc là một phần quan trọng của quá trình hồi phục sau phẫu thuật [2].

2. Nguyên nhân gây biến chứng sau phẫu thuật

Các biến chứng sau phẫu thuật có thể phát sinh từ nhiều yếu tố khác nhau, liên quan đến tình trạng sức khỏe của người bệnh, đặc điểm của cuộc phẫu thuật, quá trình gây mê và cả hệ thống y tế.

2.1. Yếu tố liên quan đến người bệnh

• Tuổi tác: Người bệnh lớn tuổi thường có dự trữ sinh lý giảm, dễ bị biến chứng hơn do khả năng hồi phục của cơ thể suy yếu [2].
• Bệnh nền: Các bệnh lý mãn tính như tiểu đường, tim mạch, hô hấp làm tăng nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật [2]. Ví dụ, người bệnh tiểu đường có nguy cơ cao hơn bị nhiễm trùng vết mổ và chậm lành vết thương [5].
• Tình trạng dinh dưỡng và lối sống: Dinh dưỡng kém, hút thuốc, béo phì có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng hồi phục, tăng nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng khác [2, 5].
• Tình trạng miễn dịch: Người bệnh có hệ miễn dịch suy yếu (do bệnh lý hoặc thuốc) dễ bị nhiễm trùng hơn [5].

2.2. Yếu tố liên quan đến phẫu thuật

• Mức độ phức tạp của ca phẫu thuật và thời gian phẫu thuật kéo dài: Các ca phẫu thuật lớn, phức tạp hoặc kéo dài sẽ tăng nguy cơ biến chứng do cơ thể phải chịu đựng stress lâu hơn và nguy cơ nhiễm trùng cao hơn [2, 5].
• Kỹ năng và kinh nghiệm của phẫu thuật viên: Kinh nghiệm và kỹ năng của phẫu thuật viên đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu biến chứng [2].
• Kỹ thuật phẫu thuật: Việc không duy trì vô trùng tuyệt đối, tổn thương mô quá mức hoặc cầm máu không hiệu quả đều có thể dẫn đến biến chứng [5].

2.3. Yếu tố liên quan đến gây mê

• Phản ứng phụ với thuốc gây mê: Một số người bệnh có thể có phản ứng dị ứng hoặc tác dụng phụ không mong muốn với các loại thuốc gây mê [1].
• Kiểm soát đường thở không hiệu quả: Các vấn đề về đường thở trong hoặc sau phẫu thuật có thể dẫn đến biến chứng hô hấp nghiêm trọng [1].
• Kiểm soát đau không đầy đủ: Đau không được kiểm soát tốt sau phẫu thuật có thể gây căng thẳng cho cơ thể, ảnh hưởng đến hô hấp và vận động sớm [2].

2.4. Yếu tố hệ thống y tế

• Thiếu nguồn lực: Thiếu nhân lực, trang thiết bị hoặc cơ sở vật chất có thể ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc [2].
• Quy trình chăm sóc không chuẩn hóa: Sự khác biệt trong quy trình chăm sóc giữa các cơ sở hoặc giữa các nhân viên y tế có thể tạo ra kẽ hở cho biến chứng xảy ra [2].
• Giao tiếp kém: Giao tiếp không hiệu quả giữa các đội ngũ y tế có thể dẫn đến bỏ sót thông tin quan trọng và chậm trễ trong xử lý biến chứng [2].

3. Các loại biến chứng sau phẫu thuật và triệu chứng phổ biến

Biến chứng sau phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan khác nhau trong cơ thể. Việc nhận biết sớm các triệu chứng là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời.

3.1. Biến chứng về hô hấp

• Xẹp phổi (Atelectasis): Là tình trạng một phần hoặc toàn bộ phổi bị xẹp. Triệu chứng bao gồm khó thở, giảm độ bão hòa oxy, ho, sốt nhẹ và âm phổi có thể giảm hoặc có ran nổ [3].
• Viêm phổi: Nhiễm trùng phổi với các dấu hiệu như khó thở, ho có đờm, sốt và đau ngực [3].
• Suy hô hấp: Tình trạng nghiêm trọng với nhịp thở nhanh hoặc chậm bất thường, khó thở nặng, da xanh tái [3].
• Thuyên tắc phổi (Pulmonary Embolism): Cục máu đông di chuyển đến phổi, gây khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máu, bồn chồn [3].

3.2. Biến chứng về vết mổ

• Nhiễm trùng vết mổ: Vết mổ sưng, nóng, đỏ, đau, có dịch mủ, sốt, và xét nghiệm máu có thể cho thấy tăng bạch cầu [1, 3]. Nhiễm trùng vết mổ có thể là nông (chỉ ở da và mô dưới da) hoặc sâu (ảnh hưởng đến cơ và cân) [5].
• Bục vết mổ (Dehiscence): Các mép vết mổ tách rời nhau [3].
• Thoát vị (Evisceration): Các cơ quan nội tạng thoát ra ngoài qua vết mổ bị bục, đây là một biến chứng khẩn cấp [3].

3.3. Biến chứng về tim mạch

• Chảy máu (Hemorrhage): Có thể xảy ra tại vết mổ hoặc bên trong cơ thể, gây ra huyết áp giảm, nhịp tim nhanh, da lạnh và ẩm [1, 3].
• Huyết khối tĩnh mạch sâu (Deep Vein Thrombosis - DVT): Hình thành cục máu đông ở tĩnh mạch sâu, thường ở chân, gây sưng, nóng, đỏ, đau một bên chân [3].
• Nhồi máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim: Đặc biệt ở người bệnh có tiền sử bệnh tim mạch, có thể xuất hiện đau ngực, khó thở, hồi hộp [1].

3.4. Biến chứng về tiêu hóa

• Liệt ruột (Paralytic Ileus): Ruột ngừng hoạt động tạm thời, gây bụng chướng, đau, buồn nôn, nôn, không trung tiện hoặc đại tiện được [3].
• Rò rỉ miệng nối (Leakage): Xảy ra sau các phẫu thuật cắt nối ruột, gây đau bụng, sốt, và các dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân [4].
• Tắc ruột: Do dính ruột hoặc các nguyên nhân khác, gây đau quặn bụng, nôn mửa, chướng bụng, không trung tiện/đại tiện được.

3.5. Biến chứng về tiết niệu

• Bí tiểu: Không thể đi tiểu sau phẫu thuật, bàng quang căng tức [3].
• Nhiễm trùng đường tiết niệu: Nước tiểu đục, có mùi hôi, tiểu buốt, tiểu rắt, sốt [3].

3.6. Biến chứng thần kinh và tâm thần

• Mê sảng (Delirium): Lú lẫn, mất phương hướng, thay đổi nhận thức cấp tính, thường gặp ở người bệnh lớn tuổi [1].
• Rối loạn tâm thần (Psychosis): Suy nghĩ và nhận thức bị suy giảm [3].
• Đau thần kinh: Đau kéo dài hoặc đau bất thường tại vị trí phẫu thuật hoặc vùng lân cận.

4. Chẩn đoán biến chứng sau phẫu thuật

Việc chẩn đoán sớm và chính xác đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý hiệu quả các biến chứng.

4.1. Khám lâm sàng và theo dõi dấu hiệu sinh tồn

• Đánh giá tổng thể: Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tổng quát của người bệnh, bao gồm các dấu hiệu sinh tồn (nhịp tim, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở), mức độ đau và tình trạng ý thức [1].
• Kiểm tra vết mổ: Quan sát vết mổ để tìm các dấu hiệu sưng, đỏ, nóng, chảy dịch hoặc bục vết mổ [5].
• Thăm khám các hệ cơ quan: Sờ nắn bụng, nghe phổi, kiểm tra tuần hoàn ngoại vi để phát hiện các bất thường [1].

4.2. Xét nghiệm cận lâm sàng

Xét nghiệm máu

• Công thức máu: Tăng bạch cầu có thể chỉ ra nhiễm trùng, trong khi giảm hồng cầu có thể là dấu hiệu chảy máu [1].
• CRP (C-reactive protein) và Procalcitonin (PCT): Các chỉ số viêm tăng cao có thể gợi ý nhiễm trùng. PCT đặc biệt hữu ích trong việc phân biệt nhiễm trùng do vi khuẩn và các nguyên nhân viêm khác [1, 6].
• Các dấu ấn sinh học khác: Troponin (tổn thương tim), D-dimer (huyết khối), Lactate (giảm tưới máu mô) [1].
• Cấy máu, cấy dịch vết mổ: Nếu nghi ngờ nhiễm trùng, việc cấy mẫu sẽ giúp xác định tác nhân gây bệnh và lựa chọn kháng sinh phù hợp [3, 5].

4.3. Chẩn đoán hình ảnh

• X-quang: Có thể phát hiện xẹp phổi, tràn khí màng phổi hoặc tắc ruột [1].
• Siêu âm: Hữu ích để phát hiện tụ dịch, áp xe hoặc huyết khối [1].
• Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Cung cấp hình ảnh chi tiết các cơ quan, giúp phát hiện áp xe, rò rỉ, huyết khối hoặc các biến chứng khác trong ổ bụng và ngực [1, 4].
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đánh giá chi tiết mô mềm, đặc biệt hữu ích cho các biến chứng thần kinh hoặc tủy sống [1].
• Nội soi: Được sử dụng để kiểm tra đường tiêu hóa hoặc hô hấp, giúp tìm kiếm rò rỉ miệng nối, chảy máu hoặc các bất thường khác [1, 4].

5. Nguyên tắc điều trị biến chứng sau phẫu thuật

Mục tiêu chính của điều trị là giải quyết nguyên nhân gây biến chứng, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ người bệnh hồi phục chức năng.

5.1. Điều trị hỗ trợ

• Ổn định huyết động: Truyền dịch, truyền máu nếu cần để duy trì huyết áp và tuần hoàn [3].
• Kiểm soát đau: Sử dụng thuốc giảm đau phù hợp để giúp người bệnh thoải mái và khuyến khích vận động sớm [1].
• Hỗ trợ hô hấp: Liệu pháp oxy hoặc thở máy nếu người bệnh gặp khó khăn trong hô hấp [3].
• Dinh dưỡng: Đảm bảo người bệnh được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ thông qua đường miệng, ống sonde hoặc tĩnh mạch để hỗ trợ quá trình lành vết thương và hồi phục [1].

5.2. Điều trị đặc hiệu

• Biến chứng nhiễm trùng: Sử dụng kháng sinh phù hợp dựa trên kết quả cấy vi khuẩn. Trong trường hợp có áp xe, cần dẫn lưu mủ [1, 3, 5].
• Biến chứng chảy máu: Cầm máu bằng phẫu thuật hoặc các can thiệp nội mạch khác [1, 3].
• Biến chứng huyết khối: Sử dụng thuốc chống đông máu để ngăn ngừa cục máu đông phát triển hoặc di chuyển [1, 3].
• Biến chứng rò rỉ miệng nối: Dẫn lưu dịch, đóng lỗ rò, hoặc đặt stent tùy thuộc vào vị trí và mức độ rò rỉ [4].
• Biến chứng tắc ruột: Có thể điều trị bảo tồn bằng cách nhịn ăn, đặt sonde dạ dày, hoặc cần phẫu thuật để giải quyết tắc nghẽn.

5.3. Lưu ý quan trọng

Mọi phác đồ điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi sát sao. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi liệu trình điều trị khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

6. Biến chứng lâu dài và dấu hiệu cảnh báo

Ngoài các biến chứng cấp tính, người bệnh cũng có thể gặp phải các biến chứng lâu dài sau phẫu thuật.

6.1. Biến chứng ngắn hạn

• Nhiễm trùng vết mổ: Có thể dẫn đến viêm mô tế bào, áp xe, hoặc hoại tử nếu không được điều trị kịp thời [1, 3].
• Chảy máu: Có thể gây sốc giảm thể tích và thiếu máu nặng [1, 3].
• Liệt ruột kéo dài: Gây suy dinh dưỡng, mất nước và rối loạn điện giải [3].

6.2. Biến chứng dài hạn

• Dính ruột: Gây tắc ruột tái phát và đau bụng mãn tính.
• Thoát vị thành bụng: Xảy ra tại vị trí vết mổ cũ.
• Đau mãn tính: Đau thần kinh hoặc đau do sẹo kéo dài.
• Rối loạn tiêu hóa: Thay đổi thói quen đại tiện, khó tiêu.
• Suy giảm chức năng cơ quan: Suy thận mãn, suy hô hấp mãn tính.

6.3. Dấu hiệu cảnh báo cần chú ý

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý và báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, vì chúng có thể là cảnh báo của biến chứng nghiêm trọng [2]:

• Đau tăng lên: Cơn đau không giảm với thuốc giảm đau, hoặc đau lan rộng, dữ dội hơn.
• Sốt cao liên tục: Nhiệt độ cơ thể trên 38.5°C hoặc sốt kéo dài, kèm theo ớn lạnh.
• Vết mổ bất thường: Vết mổ sưng to, đỏ, nóng, chảy dịch mủ hoặc dịch có mùi hôi, hoặc vết mổ bị bục.
• Khó thở: Thở nhanh, thở dốc, khó thở, đau ngực.
• Các vấn đề về tiêu hóa: Bụng chướng, buồn nôn, nôn ói liên tục, không trung tiện hoặc đại tiện được.
• Sưng một bên chân: Sưng, nóng, đỏ, đau ở một bên chân (có thể là dấu hiệu của huyết khối tĩnh mạch sâu).
• Thay đổi ý thức: Lú lẫn, thay đổi hành vi, khó nói, mất phương hướng đột ngột.
• Vấn đề về tiểu tiện: Không thể đi tiểu hoặc tiểu rất ít.

Bất kỳ triệu chứng nào khác mà người bệnh cảm thấy bất thường hoặc lo lắng.

7. Thế mạnh của Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (UMC) trong phòng ngừa và xử lý biến chứng sau phẫu thuật

Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (UMC) luôn chú trọng đến việc phòng ngừa và xử lý kịp thời các biến chứng sau phẫu thuật, nhằm mang lại kết quả điều trị tốt nhất cho người bệnh.

Đội ngũ y bác sĩ đa chuyên khoa giàu kinh nghiệm

UMC sở hữu đội ngũ phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê hồi sức, bác sĩ nội khoa, điều dưỡng và chuyên gia dinh dưỡng được đào tạo chuyên sâu, giàu kinh nghiệm, cùng phối hợp chặt chẽ trong từng giai đoạn của quá trình điều trị [2].

Trang thiết bị hiện đại 

Bệnh viện được trang bị hệ thống phòng mổ đạt chuẩn quốc tế, cùng các thiết bị chẩn đoán hình ảnh tiên tiến như CT, MRI, siêu âm, và hệ thống theo dõi chức năng sống liên tục, giúp phát hiện và can thiệp biến chứng sớm [2].

Quy trình chăm sóc perioperative chuẩn hóa

UMC áp dụng các quy trình đánh giá nguy cơ trước mổ toàn diện, các phác đồ phẫu thuật an toàn và chăm sóc hậu phẫu tích cực, theo dõi sát sao người bệnh để giảm thiểu rủi ro [2, 5].

Chương trình phục hồi sớm sau phẫu thuật (ERAS)

Bệnh viện triển khai các chương trình ERAS giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi chức năng, giảm thời gian nằm viện và nguy cơ biến chứng, đặc biệt đối với các phẫu thuật lớn [2, 7].

Giáo dục và tư vấn người bệnh

UMC cung cấp thông tin chi tiết về quá trình hồi phục, các dấu hiệu cần theo dõi và cách tự chăm sóc tại nhà, giúp người bệnh và người nhà chủ động hơn trong việc quản lý sức khỏe [2].

8. Phòng ngừa biến chứng sau phẫu thuật

Phòng ngừa biến chứng là yếu tố then chốt để đảm bảo sự hồi phục an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

8.1. Trước phẫu thuật

• Khám tiền phẫu toàn diện: Đánh giá sức khỏe tổng quát, các bệnh lý nền và nguy cơ cụ thể của từng người bệnh để đưa ra kế hoạch điều trị tối ưu [2, 5].
• Tối ưu hóa sức khỏe: Kiểm soát tốt các bệnh mãn tính (tiểu đường, huyết áp), cai thuốc lá, giảm cân nếu cần, và cải thiện dinh dưỡng trước phẫu thuật [2, 5].
• Giáo dục người bệnh: Cung cấp thông tin chi tiết về cuộc phẫu thuật, quá trình hồi phục và các dấu hiệu cảnh báo để người bệnh có sự chuẩn bị tốt nhất [2].
• Vệ sinh cá nhân: Hướng dẫn người bệnh tắm bằng xà phòng sát khuẩn (như chlorhexidine) vào đêm trước và sáng ngày phẫu thuật để giảm vi khuẩn trên da [5].

8.2. Trong phẫu thuật

• Kỹ thuật phẫu thuật chuẩn xác: Áp dụng kỹ thuật phẫu thuật hiện đại, hạn chế xâm lấn tối đa và đảm bảo vô trùng tuyệt đối [2, 5].
• Kiểm soát chảy máu hiệu quả: Đảm bảo cầm máu tốt trong quá trình phẫu thuật để tránh biến chứng chảy máu sau mổ [2].
• Duy trì nhiệt độ cơ thể: Giữ ấm cho người bệnh trong suốt quá trình phẫu thuật giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng khác [5].
• Dự phòng kháng sinh: Sử dụng kháng sinh dự phòng đúng loại và đúng thời điểm trước khi rạch da [5].

8.3. Sau phẫu thuật

• Chăm sóc vết mổ đúng cách: Giữ vết mổ sạch sẽ, khô ráo, thay băng theo hướng dẫn của nhân viên y tế để tránh nhiễm trùng [3, 5].
• Vận động sớm: Khuyến khích người bệnh vận động nhẹ nhàng và đi lại sớm nhất có thể theo chỉ dẫn của bác sĩ để phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu và biến chứng hô hấp [3, 7].
• Tập vật lý trị liệu hô hấp: Hít thở sâu, ho khạc đờm để tránh xẹp phổi và viêm phổi [3].
• Dinh dưỡng hợp lý: Tuân thủ chế độ ăn uống được khuyến nghị để hỗ trợ quá trình lành vết thương và hồi phục sức khỏe [2].
• Tuân thủ y lệnh: Uống thuốc đúng giờ, đúng liều và tái khám định kỳ theo lịch hẹn [2].
• Theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường: Người bệnh và người nhà cần chủ động theo dõi các dấu hiệu cảnh báo như sốt, đau tăng, vết mổ sưng đỏ, khó thở, và báo ngay cho nhân viên y tế khi có bất kỳ lo ngại nào [2].

Người bệnh cần liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây [2]:

• Sốt cao (trên 38.5°C) hoặc sốt kéo dài.
• Vết mổ sưng to, đỏ, nóng, đau nhiều, chảy mủ hoặc dịch có mùi hôi.
• Đau bụng dữ dội, chướng bụng, buồn nôn, nôn liên tục, không trung tiện hoặc đại tiện được.
• Khó thở, thở gấp, đau ngực, ho ra máu.
• Sưng, nóng, đỏ, đau một bên chân (có thể là dấu hiệu huyết khối tĩnh mạch tĩnh mạch sâu).
• Lú lẫn, thay đổi hành vi, mất phương hướng đột ngột.
• Không thể đi tiểu hoặc tiểu rất ít.

Các triệu chứng khác mà người bệnh cảm thấy bất thường hoặc lo lắng.

Lưu ý: Đừng ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp y tế, ngay cả khi người bệnh không chắc chắn về mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Phát hiện và xử lý sớm có thể ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng hơn.

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

• Biến chứng sau phẫu thuật thường xuất hiện trong khoảng thời gian nào? Biến chứng sau phẫu thuật có thể xuất hiện trong vài giờ đến vài ngày sau mổ (biến chứng sớm) hoặc vài tuần, thậm chí vài tháng sau đó (biến chứng muộn) [2, 4]. Các biến chứng cấp tính như chảy máu, nhiễm trùng vết mổ thường biểu hiện trong vòng 30 ngày đầu [2, 5].
• Làm thế nào để phân biệt đau vết mổ bình thường và đau do biến chứng? Đau vết mổ bình thường thường giảm dần theo thời gian và đáp ứng tốt với thuốc giảm đau. Đau do biến chứng thường tăng lên, dữ dội hơn, có thể kèm theo các triệu chứng khác như sốt, sưng đỏ, chảy dịch bất thường [2].
• Tôi có thể tự chăm sóc vết mổ tại nhà được không? Người bệnh có thể tự chăm sóc vết mổ tại nhà theo hướng dẫn chi tiết của nhân viên y tế, bao gồm giữ vết mổ sạch và khô, thay băng đúng cách. Tuy nhiên, cần theo dõi sát sao và báo cáo ngay nếu có dấu hiệu bất thường [5].
• Chế độ ăn uống sau phẫu thuật có ảnh hưởng đến việc phòng ngừa biến chứng không? Có. Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, tuân thủ theo khuyến nghị của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình lành vết thương và tăng cường hệ miễn dịch, giúp phòng ngừa biến chứng [2].
• Những hoạt động nào nên tránh sau phẫu thuật để giảm nguy cơ biến chứng? Người bệnh nên tránh các hoạt động gắng sức, nâng vác vật nặng, cúi gập người quá mức hoặc bất kỳ hoạt động nào gây căng thẳng lên vết mổ. Cần tuân thủ hướng dẫn về mức độ vận động cho phép từ bác sĩ [3].
• Khi nào tôi có thể quay lại làm việc và sinh hoạt bình thường? Thời gian quay lại làm việc và sinh hoạt bình thường tùy thuộc vào loại phẫu thuật, mức độ hồi phục của từng người bệnh và tính chất công việc. Bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên cụ thể dựa trên tình trạng sức khỏe của người bệnh.
• Tôi nên làm gì nếu quên uống thuốc sau phẫu thuật? Nếu quên uống một liều thuốc, người bệnh nên uống ngay khi nhớ ra, trừ khi đã gần đến giờ uống liều tiếp theo. Tuyệt đối không uống gấp đôi liều để bù. Trong trường hợp không chắc chắn, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn.

10. Tài liệu tham khảo

• [1] Stephenson, C., Mohabbat, A., Raslau, D., Gilman, E., Wight, E., & Kashiwagi, D. (2020). Management of Common Postoperative Complications. Mayo Clin Proc, 95(11), 2540–2554. Truy cập: 2026-01-31.
• [2] Javed, H., Olanrewaju, O. A., Owusu, F. A., Saleem, A., Pavani, P., Tariq, H., ... & Varrassi, G. (2023). Challenges and Solutions in Postoperative Complications: A Narrative Review in General Surgery. Cureus, 15(12), e50942. Truy cập: 2026-01-31.
• [3] Ernstmeyer, K., & Christman, E. (2024). Table 2.5c. Common Postoperative Complications, Related Assessments, and Interventions. Health Alterations. Eau Claire (WI): Chippewa Valley Technical College. Truy cập: 2026-01-31.
• [4] Park, J. Y. (2022). Diagnosis and Management of Postoperative Complications After Sleeve Gastrectomy. J Metab Bariatr Surg, 11(1), 1–12. Truy cập: 2026-01-31.
• [5] Zabaglo, M., Leslie, S. W., & Sharman, T. (2025). Postoperative Wound Infections. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. Truy cập: 2026-01-31.
• [6] Wajekar, A. S., Solanki, S. L., & Patil, V. P. (2022). Postoperative complications and critical care management after cytoreduction surgery and hyperthermic intraperitoneal chemotherapy: A systematic review of the literature. World J Crit Care Med, 11(6), 375–386. Truy cập: 2026-01-31.
• [7] Hübner, M., Kusamura, S., Villeneuve, L., Al-Niaimi, A., Alyami, M., Balonov, K., ... & Nelson, G. (2020). Guidelines for Perioperative Care in Cytoreductive Surgery (CRS) with or without hyperthermic IntraPEritoneal chemotherapy (HIPEC): Enhanced Recovery After Surgery (ERAS®) Society Recommendations - Part II: Postoperative management and special considerations. Eur J Surg Oncol, 46(12), 2311–2323. Truy cập: 2026-01-31.

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.