Phiếu tóm tắt thông tin điều trị vàng da sơ sinh

04/07/2022 23:24:00

1. Vàng da sơ sinh là gì?

- Vàng da tăng bilirubin gián tiếp là do tình trạng tăng phá hủy hồng cầu, giảm chức năng của men chuyển hóa bilirubine, hoặc tăng tái hấp thu của bilirubin từ ruột. Tỷ lệ > 60% trẻ đủ tháng, khoảng 80% trẻ non tháng. Đa số các trường hợp vàng da thường nhẹ, tự khỏi sau 7 – 10 ngày. Tuy nhiên, một số trường hợp vàng da có thể diễn tiến gây tổn thương não và để lại di chứng nặng nề.

2. Nguyên nhân gây vàng da sơ sinh?
< 24 giờ tuổi 24 giờ - 2 tuần tuổi Vàng da kéo dài
Tán huyết
Bất đồng Rh, ABO
Bất đồng nhóm máu phụ (Kell, Duffy, Kidd…)
Thiếu G6PD
Bệnh lý hồng cầu hình cầu di truyền
Do bú mẹ
Tán huyết
Nhiễm trùng
Bướu huyết thanh/tụ máu/ bầm da
Tắc nghẽn đường tiêu hóa
Đa hồng cầu
Rối loạn chuyển hóa
Bất thường các enzym ở gan
Sữa mẹ
Suy giáp
Tắc nghẽn đường tiêu hóa
Nhiễm trùng
Bất thường các enzyme ở gan
3. Chẩn đoán vàng da sơ sinh như thế nào? 
- Dựa vào thang điểm Kramer
Vùng Bilirubin toàn phần (mg%)
1 6
2 9
3 12
4 15
5 > 15








- Đo bilirubin qua da
- Đo bilirubin máu

4. Vàng da sơ sinh có biểu hiện như thế nào?

- Cần đánh giá mức độ vàng da theo ngày tuổi, dấu hiệu triệu chứng thần kinh, yếu tố nguy cơ kèm theo. Không nên xem vàng da chỉ là sinh lý để phát hiện và điều trị kịp thời

- Vàng da sinh lý: vàng da xuất hiện sau 48h, thường vàng da mặt, ngực, không kèm các yếu tố nguy cơ, trẻ khoẻ, thường hết trong vòng 1 tuần tuổi. Vàng da nhiều nhất vào khoảng 5 ngày tuổi, có khi cần phải chiếu đèn.
Vàng da bệnh lý:
- Vàng da xuất hiện trong vòng 24 – 48 giờ sau sinh.
- Vàng da ở mức độ cần phải điều trị.
- Vàng da kéo dài trên 2 tuần ở trẻ đủ tháng
- Có triệu chứng thần kinh của bệnh lý não cấp do bilirubin hoặc vàng da kèm theo những bệnh lý khác: sốt, sanh non, nhiễm trùng, sanh ngạt, đa hồng cầu, sang chấn sản khoa…
Bệnh lý não cấp do bilirubin: (3 giai đoạn – có thể diễn tiến nhanh trong vài ngày):
- Sớm (1-2 ngày): ngủ nhiều, bú giảm, giảm nhẹ trương lực cơ, khóc ré.
- Trung gian: li bì, nút yếu, tăng trương lực cơ duỗi khi kích thích, quấy khóc khó dỗ, sốt.
- Tiến triển nặng (sau 1 tuần): cơn ngưng thở, bỏ bú, sốt, co cứng cơ duỗi + cử động bất thường đạp xe đạp/vặn vẹo tứ chi, khóc thét không dỗ được hay không khóc được, lơ mơ, hôn mê, tử vong do suy hô hấp hay co giật kháng trị.
Bệnh não mạn do bilirubin (vàng da nhân)
- Bại não kiểu múa giật, múa vờn (múa vờn, rung chi, loạn trương lực)
- Điếc thần kinh
- Hạn chế nhìn ngước lên
- Loạn sản men rang
- Yếu tố nguy cơ: tán huyết tự miễn, thiếu men G6PD, sanh ngạt, rối loạn thân nhiệt, nhiễm trùng huyết, toan chuyển hóa, lơ mơ, Albumin < 3g/dl

5. Điều trị vàng da sơ sinh như thế nào?
- Chiếu đèn
- Thay máu khi có chỉ định.
- Dùng Immunoglobulin khi
- Vàng da do tán huyết và bilirubin tiếp tục tăng mặc dù chiếu đèn tích cực
- Gần ngưỡng thay máu 2–3mg/dL

6. Theo dõi điều trị vàng da sơ sinh như thế nào?
- Mức độ vàng da, dấu hiệu thần kinh
- Đo bilirubin máu tùy vào mức độ vàng da ban đầu
- Dấu hiệu mất nước mỗi ngày
- Đo thính lực, đánh giá phát triển tâm thần vận động đối với trường hợp vàng da nặng, vàng da thay máu.

7. Các lưu ý quan trọng trong phát hiện và điều trị vàng da sơ sinh?
- Bác sĩ Nhi – Sơ sinh khám bé mỗi ngày ngay sau sinh (tại bệnh viện) để phát hiện vàng da sớm và xử trí kịp thời.
- Tái khám theo hẹn của Bác sĩ Nhi – Sơ sinh để phát hiện kịp thời vàng da sơ sinh cần can thiệp điều trị.
- Sau khi bé xuất viện (từ Khoa Phụ sản hay Khoa sơ sinh), người nhà cần biết cách phát hiện vàng da và đưa đi khám khi có các triệu chứng nặng: vàng da tăng nhanh, vàng da quá gối, bỏ bú, bú kém, li bì, sốt, thở mệt…
- Phơi nắng không có tác dụng giảm vàng da.
 

Các tin đã đăng