Phiếu tóm tắt thông tin điều trị trẻ sơ sinh non tháng - Trẻ sơ sinh nhẹ cân

05/07/2022 01:10:00

1. Phân loại trẻ sơ sinh non tháng, trẻ nhẹ cân:
Tuổi thai: Trẻ non tháng khi có tuổi thai lúc sinh < 37 tuần
- Cực non tháng:   < 28 tuần
- Rất non tháng:    280/7 tuần đến 316/7 tuần
- Non tháng vừa:   320/7 tuần đến 336/7 tuần
- Non tháng muộn: 340/7 tuần đến 366/7 tuần
Cân nặng: Trẻ nhẹ cân khi có cân nặng lúc sinh < 2500 gram
- Nhẹ cân vừa: 1500- 2499g
- Rất nhẹ cân:  1000- 1499g
- Cực nhẹ cân:  < 1000g
Tuổi thai và cân nặng: Dựa trên các biểu đồ tăng trưởng của trẻ sơ sinh, phân loại:
- Sơ sinh nhỏ so với tuổi thai: Sơ sinh có cân nặng lúc sanh dưới 2 độ lệch chuẩn (  < -2SD) hoặc dưới bách phân vị thứ 10 (< 10th percentile) so với tuổi thai.
- Sơ sinh phù hợp tuôi thai: Sơ sinh có cân nặng lúc sinh nằm trong độ lệch chuẩn từ -2SD đến 2SD hoặc từ bách phân vị 10th – 90th (10th – 90th percentile) so với tuổi thai.
- Sơ sinh lớn so với tuổi thai: Sơ sinh có cân nặng lúc sanh trên 2 độ lệch chuẩn (> 2SD) hoặc trên bách phân vị thứ 90 (> 90th percentile) so với tuổi thai.
2. Nguyên nhân trẻ sinh non hoặc trẻ nhẹ cân:
- Yếu tố từ mẹ: tiền căn sinh non, mẹ có bệnh mạn tính, suy dinh dưỡng, đa thai, tăng huyết áp – tiền sản giật thai kỳ, mẹ hút thuốc…
- Yếu tố từ nhau thai: bất thường về giải phẫu học, nhau bong non, nhồi máu…
- Nhiễm trùng bào thai
- Thai: bất thường về nhiễm sắc thể, dị tật bẩm sinh…
3. Những vấn đề thường gặp ở trẻ sinh non: tuỳ theo tuổi thai có thể có các vấn đề sau:
- Hạ thân nhiệt.
- Ngưng thở hay thở yếu ngay sau sinh.
- Hội chứng suy hô hấp ở trẻ sơ sinh (còn gọi là Bệnh màng trong) do thiếu surfactant.
- Loạn sản phế quản phổi
- Hạ huyết áp hệ thống.
- Còn ống động mạch ảnh hưởng huyết động học.
- Hạ đường huyết
- Tăng đường huyết.
- Thiếu máu
- Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non
- Viêm ruột hoại tử.
- Xuất huyết não - não thất
- Nhiễm trùng huyết
4. Điều trị và chăm sóc trẻ non tháng:
4.1 Trước sinh:
- Tham vấn trước sanh và chuẩn bị đội hồi sức ngay tại phòng sanh
- Sau sinh trẻ được chuyển đến phòng Hồi sức sơ sinh
- Corticoids chỉ định cho mẹ, cho dù không đủ liệu trình trước sinh.
4.2 Tại phòng sinh: Có bác sĩ sơ sinh với kỹ năng hồi sức phòng sinh.
- Giữ ấm, tránh hạ thân nhiệt
- Kẹp rốn muộn (nếu trẻ không cần hồi sức ngay)
- Da kề da với mẹ nếu trẻ không có chỉ định nằm phòng Hồi sức sơ sinh
- Hỗ trợ hô hấp sau sinh nếu trẻ không khả năng tự thở
- Chuyển trẻ về phòng Hồi sức sơ sinh
4.3 Tại phòng Hồi sức sơ sinh
- Tư vấn cho gia đình
- Giữ ấm trẻ, tránh hạ thân nhiệt: nằm giường sưởi hoặc lồng ấp, được theo dõi nhiệt độ da liên tục
- Hỗ trợ hô hấp: Thở máy xâm nhập hoặc không xâm nhập, thở máy tần số cao, thở NCPAP, oxy. Bơm surfactant. Thuốc Caffeine citrate
- Dinh dưỡng tĩnh mạch tối ưu
- Dinh dưỡng tiêu hoá sớm, ưu tiên sữa mẹ
- Hỗ trợ tim mạch
- Kiểm soát nhiễm trùng
- Theo dõi nguy cơ thiếu máu và truyền máu khi có chỉ định
- Khám mắt (bệnh lý võng mạc trẻ sinh non ROP) tuỳ theo tuổi thai và có các yếu tố nguy cơ kèm theo
- Đo thính lực
- Thực hiện 1 số thủ thuật: đặt ống nội khí quản, bơm surfactant, đặt catheter tĩnh mạch rốn, catheter động mạch rốn, catheter tĩnh mạch ngoại biên, chiếu đèn…
- Làm các xét nghiệm để chẩn đoán và theo dõi điều trị: xét nghiệm sàng lọc sau sinh, các xét nghiệm máu, chụp x-quang, siêu âm tim, bụng, não…
- Chăm sóc da, chăm sóc rốn, tập bú, massage, chăm sóc kangaroo…
- Theo dõi:
+ Tần số tim, huyết áp, nhịp thở, nhiệt độ, độ bão hoà oxy qua da liên tục
+ Cân nặng, chiều cao, vòng đầu
+ Tiêu, tiểu, lượng sữa được dung nạp trong mỗi cử bú
- Có kế hoạch chuẩn bị cho trẻ xuất viện

5. Tiêu chuẩn xuất viện
- Duy trì được thân nhiệt khi trẻ tiếp xúc với nhiệt độ môi trường
- Không có cơn ngưng thở và nhịp tim chậm trong 5 ngày sau khi ngưng cafein
- Có khả năng bú mẹ hoặc bú bình đủ lượng sữa mà không bị rối loạn hô hấp.
- Tăng cân ổn định: 10 – 15 g/kg/ngày với trẻ sinh non
- Người nhà/ người chăm sóc đã được hướng dẫn và có khả năng chăm sóc trẻ.
6. Theo dõi trẻ non tháng, trẻ nhẹ cân sau xuất viện

Các trẻ sau cần được tái khám định kỳ đến 2 tuổi

- Trẻ nhỏ so với tuổi thai và/hoặc thai chậm phát triển nặng trong tử cung
- Các trẻ non tháng £ 32 tuần hoặc £ 1500 gram

Theo dõi

- Dinh dưỡng, tăng trưởng
- Phát triển tâm thần vận động
- Siêu âm não, siêu âm tim, bụng khi có chỉ định
- Theo dõi thính lực
- Theo dõi bệnh lý võng mạc trẻ sinh non
- Chủng ngừa
- Các vấn đề khác: thiếu máu, trào ngược dạ dày – thực quản…

Các tin đã đăng