Phiếu tóm tắt thông tin điều trị ung thư tuyến tiền liệt

29/04/2022 09:43:00

ĐẠI CƯƠNG

- Tuyến tiền liệt là một cơ quan quan trọng của nam giới, có liên quan đến đường tiết niệu và chức năng sinh dục (ví dụ như góp phần tạo tinh dịch và phóng tinh). Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những ung thư phổ biến ở nam giới.
- Ung thư tuyến tiền liệt thường xuất phát từ lớp biểu mô ống tuyến. Nhìn chung bệnh xuất hiện ở nhóm nam giới lớn tuổi, và có tiến triển rất chậm (nhiều tháng đến nhiều năm) so với các loại ung thư phổ biến khác. Chính vì thế tiên lượng ung thư tuyến tiền liệt khá tốt, đặc biệt sau các điều trị hiệu quả. Do tính chất diễn tiến chậm nên giải pháp tầm soát – phát hiện sớm đã được thực hiện trên toàn thế giới, tuy nhiên vấn đề can thiệp cần phải dựa vào độ tuổi mắc bệnh, thể trạng người bệnh, tiên lượng sống còn của người bệnh.

Nguyên nhân ung thư tuyến tiền liệt là gì?
  • Hiện giờ nguyên nhân ung thư tuyến tiền liệt còn chưa được xác định rõ, nhưng có một vài yếu tố liên quan đến tăng nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt như là:
Yếu tố Ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến
Tăng nguy cơ
Lớn tuổi Có khoảng 66% ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán ở nam giới trên 65 tuổi
Tiền căn gia đình 1 trong 7 bệnh nhân được đoán ung thư tuyến tiền liệt có một người thân mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt.
Yếu tố Gen Những đột biến trên nhiều gene làm tăng nguy cơ; đột biến BRCA2 tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt 25%
Androgene huyết tương Thiếu bằng chứng rõ ràng
Đa hình gene AR Độ dài lặp lại đoạn CAG ngắn trong gene AR liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
Chế độ ăn Thịt đỏ, đồ uống có cồn và sản phẩm sữa tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Triệt sản nam Tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
Thừa cân Tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
Khoáng chất Tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt được quan sát thấy khi tăng nhập và/hoặc tăng nồng độ trong huyết tương của đồng, calci, sắt và cadmium
Giảm nguy cơ
Tăng nhập lycopene Giảm nguy cơ; ăn nhiều cà chua (giàu lycopene) và lượng lycopene tổng cộng liên quan đến giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
Cây thuộc chi hành Giảm nguy cơ, ăn nhiều các loại cây chi hành (ví dụ tỏi, hành) liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
Chế độ ăn trái cây sạch, nhiều rau quả Giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt

2.CHẨN ĐOÁN:
- Ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn sớm thường không có triệu chứng lâm sàng và có thể được phát hiện nhờ vào thăm khám sức khoẻ định kỳ, đo nồng độ PSA/máu. Một số ít trường hợp phát hiện bệnh khi được cắt đốt tuyến tiền liệt qua ngã nội soi niệu đạo vì những tăng sản lành tính gây tắc nghẽn đường tiểu.
- Khi đã có triệu chứng lâm sàng thì bệnh thường đã ở giai đoạn tiến triển, bao gồm những biểu hiện của rối loạn thói quen đi tiểu: tiểu ngập ngừng, tiểu vội, tiểu đêm, tiểu nhỏ giọt, dòng nước tiểu yếu hay tiểu máu cuối dòng. Sự xuất hiện đột ngột và diễn tiến nhanh chóng những triệu chứng tắc nghẽn đường tiểu ở những người nam ở độ tuổi trung niên trở lên, cũng gợi ý khả năng bệnh.

- Khi đã di căn xa, bệnh có thể biểu hiện qua triệu chứng: đau lưng, đau vùng chậu, đau xương. Sự xuất hiện đột ngột những triệu chứng thần kinh như yếu liệt hai chân, tiểu không tự chủ gợi ý bệnh di căn đến cột sống và chèn ép tủy…
- Chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt thì các bác sĩ sẽ tiến hành các bước sau:
- Thăm khám và hỏi về tình trạng bệnh.
- Khám tuyến tiền liệt qua ngã hậu môn trực tràng.
- Xét nghiệm máu.
- Siêu âm qua nội soi trực tràng có kèm sinh thiết chẩn đoán giải phẫu bệnh
- MRI vùng bụng có cản từ.
- Chụp cắt lớp vi tính vùng bụng có cản quang.
- Một số xét nghiệm khác: PET-scan, xạ hình xương, MRI não nếu cần thiết.
- Sau khi đã chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt, các bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm xác định giai đoạn bệnh ung thư:
- Giai đoạn sớm: bướu còn khu trú ở tuyến tiền liệt.
- Giai đoạn tiến xa: bướu phát triển xâm lấn ngoài tuyến tiền liệt hoặc cho di căn hạch vùng hoặc di căn xa.
3. ĐIỀU TRỊ:
Hiện tại có nhiều phương pháp khác nhau để điều trị ung thư tuyến tiền liệt: Theo dõi định kỳ, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc, xạ trị và điều trị toàn thân (điều trị nội tiết, điều trị nhắm trúng đích và điều trị miễn dịch).
- Các phương pháp điều trị có thể được áp dụng riêng lẻ hoặc phối hợp với nhau tùy theo tình trạng bệnh. Các phương pháp điều trị có thể có tác dụng phụ kèm theo.

- Đối với giai đoạn sớm: theo dõi tích cực đơn thuần (dành cho bệnh nhân sống còn ngắn và không có triệu chứng đáng kể), phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt hoặc xạ trị triệt để (khi bệnh nhân không thể tham gia cuộc mổ được).
- Đối với giai đoạn trễ hoặc di căn: điều trị nội tiết (bạn sẽ được tiêm Zoladex mỗi 4 tuần), xạ trị hoặc hóa trị là điều trị chủ yếu. Chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng, ví dụ trong tình huống đau nhức xương là cần thiết.
- Điều trị nội tiết là phương pháp điều trị liên quan đến nội tiết tố (còn gọi là hormon sinh dục nam) từ đó làm chậm sự phát triển của tế bào bướu, ví dụ như cắt 2 tinh hoàn, thuốc kháng nội tiết tố nam…
- Hóa trị: là phương pháp điều trị ung thư bằng thuốc hóa chất nhằm làm cho tế bào ngừng tăng trưởng, ngăn ngừa tế bào phân chia hoặc gây chết tế bào. Khi hóa trị, thuốc sẽ được đưa vào cơ thể qua đường uống hoặc tiêm truyền vào mạch máu, khi đó thuốc sẽ đi theo dòng máu đến khắp cơ thể và tập trung ở các tế bào ác tính.

- Điều trị trúng đích và điều trị miễn dịch là những phương pháp điều trị mới, giúp tăng hiệu quả điều trị khi phối hợp với hóa trị hoặc dùng riêng lẻ, và thường các tác dụng phụ đều ở mức nhẹ hoặc chấp nhận được.
4. XỬ TRÍ TÁC DỤNG PHỤ LIÊN QUAN ĐIỀU TRỊ NỘI TIẾT KHÁNG ANDROGEN
Tác dụng phụ nghiêm trọng Cách xử trí
Cơn bốc hỏa, đổ mồ hôi Tránh dùng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá và trà
Mặc trang phục thoáng mát
Có thể đắp 1 khăn ẩm quanh cổ trong cơn bốc hỏa sẽ giúp giảm khó chịu
Tăng đường huyết Nếu bạn bị đái tháo đường thì nên kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn, ghi chép mức đường vào báo lại bác sỹ nội tiết.
Tăng lipid máu Triệu chứng này sẽ được theo dõi qua xét nghiệm máu trong quá trình điều trị
Đau đầu, đau nhức cơ xương khớp Bạn có thể được dùng các thuốc giảm đau như Paracetamol để kiểm soát triệu chứng ban đầu. Thông thường triệu chứng sẽ tự thuyên giảm và biến mất sau một thời gian điều trị.
Loãng xương Bạn nên tránh té ngã hoặc vác các vật quá nặng
Uống bổ sung Vitamin D và Calcium
Bạn được kiểm tra mật độ xương trong quá trình điều trị
Tăng triệu chứng do bướu thoáng qua lúc ban đầu Các triệu chứng này thường thoáng qua vài tháng đầu sau dùng thuốc.
Thay đổi tâm trạng – khí sắc: ví dụ trầm cảm Có thể bạn được tư vấn tâm lý, và dùng thuốc hướng thần nếu cần thiết
Rối loạn chức năng tình dục: giảm ham muốn hoặc giảm cương cứng khi quan hệ tình dục Bạn sẽ được tư vấn về tâm lý cũng như các biện pháp bằng thuốc bởi bác sĩ điều trị

Các tin đã đăng