Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đình Hối người kiến tạo di sản của tri thức, quản trị và nhân ái

Có nhiều cách để định nghĩa về một cuộc đời trọn vẹn. Người Thầy của chúng tôi, Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đình Hối đã sống và cống hiến bằng những giá trị vượt ngoài mọi thước đo. Bằng tất cả sự tôn kính và lòng biết ơn, chúng tôi xin gọi Thầy là “Người kiến tạo di sản của tri thức, quản trị và nhân ái.”

Gắn bó với Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh hơn nửa đời người, NGND GS TS BS. Nguyễn Đình Hối đã dành trọn tâm huyết để gieo tri thức cho biết bao thế hệ y bác sĩ và sinh viên y khoa.

Thầy miệt mài nghiên cứu và hiện thực hóa giấc mơ sau rất nhiều năm ấp ủ và trăn trở, đó là làm sao để trường đại học có một bệnh viện riêng của mình. Hiện thực ấy chính là Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh trực thuộc Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Đây là nơi để các thầy cô vừa giảng dạy, vừa khám chữa bệnh, vừa nghiên cứu khoa học, để từ đó người Thầy giáo vừa là người Thầy thuốc và cũng là nhà khoa học.

NGND GS TS BS. Nguyễn Đình Hối sinh ngày 2 tháng 1 năm 1936 tại xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa (nay là xã Tân Dân, tỉnh Thanh Hoá). Lớn lên trong một gia đình trí thức giàu truyền thống hiếu học và nhân nghĩa, Ông đã sớm hình thành lý tưởng cống hiến và định hình con đường phát triển bản thân thông qua tri thức.

Năm 1954, sau khi hòa bình được lập lại, Ông xuất sắc trúng tuyển Thủ khoa của cả hai trường đại học lớn lúc bấy giờ là Đại học Sư phạm và Đại học Y khoa Hà Nội. Với ước nguyện chữa bệnh cứu người và chăm sóc sức khỏe cho gia đình, nhân dân, Ông đã quyết định lựa chọn theo đuổi ngành Y.

Năm 1960, sau khi tốt nghiệp Bác sĩ, Ông được giữ lại Trường Đại học Y Hà Nội để công tác tại Bộ môn Giải phẫu học, trước khi chuyển sang Bộ môn Ngoại do Giáo sư Tôn Thất Tùng chủ nhiệm. Tại đây, Ông đã có 10 năm đảm nhiệm vai trò Trưởng phiên trực tại Bệnh viện Việt Đức và 8 năm làm Bác sĩ tham vấn. Dưới sự dẫn dắt trực tiếp của Giáo sư Tôn Thất Tùng, Bác sĩ Nguyễn Đình Hối không chỉ hoàn thiện tư duy chuyên môn sắc bén mà còn thấm nhuần sâu sắc triết lý hành nghề cao đẹp. Ông được giới chuyên môn đương thời ghi nhận là một trong những học trò xuất sắc của Giáo sư Tôn Thất Tùng, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, sự nghiêm cẩn trong giảng dạy và lòng tận tâm với từng người bệnh.

Năm 1981, theo lời mời của GS. Trương Công Trung - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh lúc bấy giờ, GS. Nguyễn Đình Hối chuyển công tác vào TP. Hồ Chí Minh. Tại đây, hành trình kiến tạo một di sản y học bền vững của Ông chính thức bắt đầu.

Với năng lực chuyên môn và uy tín cao, GS. Nguyễn Đình Hối lần lượt đảm nhiệm các trọng trách: Giảng viên Bộ môn Ngoại, sau đó là Trưởng Khoa Y và tiếp đến là Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (1993 – 2007).

Trong mọi cương vị quản lý và đào tạo, NGND GS TS BS. Nguyễn Đình Hối luôn là người tiên phong, dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục y học và phát triển hệ sinh thái y tế. Những đóng góp to lớn của Ông đã đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của nhà trường, để lại nhiều thế hệ y bác sĩ ưu tú và một tấm gương sáng ngời về y đức lẫn y đạo cho các thế hệ mai sau.

Song song với công tác lãnh đạo Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Thầy miệt mài nghiên cứu, biên soạn giáo trình, công bố công trình, định hình chuẩn mực học thuật, tạo nên kho tàng di sản y học làm nền tảng vững chắc để Trường nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ và nuôi dưỡng văn hóa học thuật. Đã có hàng trăm bác sĩ nội trú; bác sĩ chuyên khoa I; bác sĩ chuyên khoa II; thạc sĩ; tiến sĩ được Thầy đào tạo.

Bên cạnh công tác quản lý, Giáo sư Nguyễn Đình Hối đã để lại một di sản học thuật quý báu cho y học nước nhà.

Thầy là tác giả của 6 sách chuyên khảo, chủ biên 10 tập “Bài giảng Bệnh học Ngoại khoa” , bộ “Bách khoa thư bệnh học” và tham gia soạn thảo các cuốn từ điển Ngoại khoa Anh - Pháp - Việt và từ điển y học Anh - Pháp - Việt. 

Ở vai trò nhà nghiên cứu, Thầy đã chủ nhiệm nhiều đề tài khoa học lớn từ cấp Thành phố, cấp Bộ cho đến cấp Nhà nước, cùng hơn 70 công trình chuyên ngành giá trị.

Hướng về cộng đồng, Thầy còn sáng lập Câu lạc bộ Sức khỏe và Đời sống, mang những kiến thức y học phổ thông đến gần hơn với người dân.

Trên cương vị Hiệu trưởng, Giáo sư Nguyễn Đình Hối đã hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, đưa Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh bứt phá mạnh mẽ. Từ quy mô ba khoa ban đầu, Thầy mở rộng thành cơ sở đào tạo hoàn chỉnh lên thành bảy khoa với bảy chuyên ngành y tế; đặt nền móng cho mô hình đại học đa ngành, đa trung tâm và tiên phong chuẩn hóa năng lực sư phạm y học cho ngành Y tế phía Nam.

Điểm sáng ngoạn mục nhất trong sự nghiệp quản trị của Thầy chính là mô hình Trường – Viện đầu tiên tại Việt Nam. Được sự ủy nhiệm từ Giáo sư Trương Công Trung, Thầy trực tiếp dấn thân vào một hành trình chưa có tiền lệ: xây dựng bệnh viện hoàn toàn không dùng ngân sách nhà nước. Vừa là Hiệu trưởng, vừa là Giám đốc đầu tiên, Thầy đã chèo lái đưa Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh phát triển vượt bậc, trở thành điểm tựa y tế tin cậy của hàng triệu người dân.

Cho đến hôm nay, bức ảnh tư liệu trong lễ khởi công năm 2006 vẫn là một biểu tượng vô giá. Hình ảnh người Thầy đáng kính trong bộ mũ bảo hộ, tay cầm xẻng thực hiện nghi thức khởi công... đã kết tinh trọn vẹn cho tinh thần dấn thân, dám nghĩ, dám làm. Đó không chỉ là một công trình, mà là khát vọng đưa tri thức trên trang sách bước vào thực tiễn, gắn liền với sứ mệnh bảo vệ sự sống cho cộng đồng.

Không chỉ đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Thầy còn giữ nhiều trọng trách quan trọng ở cấp quốc gia và khu vực:

Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kỹ thuật Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các Trường Đại học Y Dược, Chủ tịch Hội đồng Chức danh Giáo sư ngành Y học Việt Nam, Chủ tịch Hội Phẫu thuật Nội soi – Nội soi Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Ngoại khoa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, Chủ tịch Hội Ngoại khoa TP. Hồ Chí Minh và Hội Khoa học Tiêu hóa TP. Hồ Chí Minh.

Với tất cả những đóng góp to lớn ấy, GS. Nguyễn Đình Hối được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:

• Danh hiệu Nhà giáo Ưu tú (1990)

• Nhà giáo Nhân dân (1996)

• Chiến sĩ thi đua toàn quốc (2000)

• Huân chương Lao động hạng Nhì, Ba

• Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì

• Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng

• Giải thưởng Ngoại khoa Tôn Thất Tùng (2004)

• Đặc biệt, năm 2025, Thầy được Giải thưởng “Thành tựu trọn đời – Lifetime Achievement Award” do Hiệp hội Quản lý Bệnh viện Châu Á trao tặng - Sự ghi nhận quốc tế cho những đóng góp to lớn của GS. Nguyễn Đình Hối đối với nền y học Việt Nam.

Di sản cá nhân của Thầy đã hòa cùng dòng chảy vinh quang của hai tập thể mà Thầy dành trọn tâm huyết dựng xây. 

Trải qua các tấm Huân chương Lao động, Huân chương Độc lập, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh đã vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vào năm 2021.

Tiếp nối hành trình tự hào đó, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cũng liên tục được trao tặng các Huân chương Lao động hạng Ba, hạng Nhì, hạng Nhất, và xuất sắc được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động vào năm 2024.

Nhìn lại một hành trình hơn nửa thế kỷ, Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đình Hối đã dành trọn cuộc đời để kiến tạo nên những di sản vĩ đại. Tên tuổi của Thầy không chỉ khắc sâu vào lịch sử y học nước nhà, mà còn trở thành ngọn đuốc soi đường, trao truyền lý tưởng, y đức và y đạo để các thế hệ hôm nay và mai sau tự hào gìn giữ và tiếp bước.

Nhớ về Thầy, chúng tôi nghĩ đến hai chữ “gần” và “thương”. Dẫu gánh vác nhiều trọng trách, Thầy luôn ẩn chứa một trái tim bao dung và một tình yêu thương sâu sắc. 

Với gia đình, GS. Nguyễn Đình Hối không chỉ là người con hiếu thuận, mà còn là người chồng ấm áp và người cha mẫu mực. Ông sống nghĩa tình, yêu thương anh chị em, chăm lo cho đàn cháu.

Ngày nay, con trai ông - Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Hoàng Bắc - Nguyên Phó Hiệu trưởng phụ trách Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, đang tiếp nối hành trình dẫn dắt Bệnh viện phát triển theo đúng triết lý mà người Cha, người Thầy đã khởi dựng và trọn đời xây đắp.

Trong công việc, Thầy luôn tôn sư trọng đạo, cởi mở chia sẻ và dành sự tin cậy tuyệt đối cho các đồng sự. Chính niềm tin ấy đã gắn kết tập thể, trở thành động lực để mọi người cùng cống hiến.

Với các thế hệ học trò, Thầy là người dẫn đường tận tụy, luôn nghiêm cẩn nhưng đầy bao dung. Những bài học của Thầy không chỉ nằm trên giảng đường, mà đã trở thành kim chỉ nam cho bao thế hệ y bác sĩ với lời răn dạy sâu sắc: 'Học kỹ thuật mổ ba đến năm năm là có thể thành thạo, nhưng học để không mổ mà bệnh nhân vẫn khỏe... là phải học cả cuộc đời'."

Nhưng có lẽ, hiện thân cao đẹp nhất của Thầy chính là tình yêu thương dành cho người bệnh. Thầy luôn dạy: 'Y đức không phải là lời nói suông, y đức thể hiện trong cách đối nhân xử thế, điều trị toàn diện người bệnh chứ không phải điều trị bệnh'. Chỉ khi đặt mình vào vị trí của người bệnh, kiên nhẫn lắng nghe và thấu hiểu những gì họ đang trải qua, chúng ta mới thấm nhuần lời dạy 'Lương y phải như từ mẫu'. 

Tất cả những di sản tinh thần vô giá ấy sẽ sống mãi, là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ mai sau vững bước trên hành trình: giỏi y thuật, vững y lý và sáng y đức.

Mãi mãi ghi nhớ và biết ơn NGND GS TS BS. Nguyễn Đình Hối - Người để lại di sản của tri thức, quản trị và lòng nhân ái. Cuộc đời của Người sẽ mãi là tấm gương cho các thế hệ thầy giáo, thầy thuốc và nhà khoa học Việt Nam noi theo. Chân dung về một nhà lãnh đạo trí tuệ, một nhà quản trị lỗi lạc, một nhà khoa học uyên bác, một người thầy, một người cha gần gũi và thân thương sẽ luôn hiện hữu và trở thành kim chỉ nam trên hành trình giỏi y thuật, vững y lý, sáng y đức cho các thế hệ hôm nay và mai sau.