Gây tê tủy sống hay gây mê toàn thân khi mổ trĩ?

Bạn sắp trải qua phẫu thuật trĩ và đang băn khoăn về phương pháp vô cảm? Việc lựa chọn giữa gây tê tủy sống và gây mê toàn thân là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và quá trình hồi phục của bạn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hai phương pháp này.

1. Gây tê tủy sống và Gây mê toàn thân: Hiểu rõ sự khác biệt

1.1. Gây tê tủy sống (Spinal Anesthesia)

Đây là phương pháp tiêm thuốc gây tê vào khoang dưới màng nhện ở vùng cột sống thắt lưng, làm ức chế tạm thời cảm giác và vận động từ vùng bụng trở xuống. Người bệnh vẫn tỉnh táo nhưng không cảm thấy đau ở vùng phẫu thuật.

• Ưu điểm: Giảm đau hiệu quả trong và sau mổ, ít ảnh hưởng hô hấp, hồi phục ý thức nhanh, giảm buồn nôn sau mổ và giảm mất máu [2].
• Nhược điểm và tác dụng phụ thường gặp: Huyết áp thường giảm trong khi phẫu thuật sẽ được điều chỉnh bằng thuốc bởi bác sĩ hoạc điều dưỡng gây mê, nhức đầu sau gây tê tủy sống (post-dural puncture headache), ngứa (có thể tới 30% khi dùng morphin kèm) [1]. Bí tiểu sau phẫu thuật là một nguy cơ, với tỷ lệ từ 3% đến 50%, phổ biến khoảng 15% sau phẫu thuật vùng hậu môn-trực tràng, và nguy cơ này tăng lên sau gây tê tủy sống [1, 2, 3].
• Biến chứng nguy hiểm (hiếm gặp): Tổn thương thần kinh, tụ máu ngoài màng cứng, viêm màng não.

1.2. Gây mê toàn thân (General Anesthesia)

Là phương pháp đưa thuốc mê vào cơ thể qua đường tĩnh mạch hoặc hô hấp, làm người bệnh mất ý thức hoàn toàn, mất cảm giác đau và giãn cơ. Người bệnh không nhớ gì về quá trình phẫu thuật.

• Ưu điểm: Đảm bảo người bệnh hoàn toàn không cảm thấy gì, kiểm soát đường thở tốt, phù hợp cho người bệnh lo lắng.
• Nhược điểm và tác dụng phụ thường gặp: Buồn nôn và nôn sau mổ (thường gặp hơn gây tê tủy sống) [3], đau họng do đặt nội khí quản, buồn ngủ, lú lẫn sau mổ, lạnh run, khô miệng.
• Biến chứng nguy hiểm (hiếm gặp): Phản ứng dị ứng nghiêm trọng, tổn thương răng/thanh quản, tăng thân nhiệt ác tính.

2. Lựa chọn phương pháp vô cảm nào cho phẫu thuật trĩ?

2.1. Yếu tố quyết định lựa chọn

Việc lựa chọn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của người bệnh (bệnh nền, tiền sử dị ứng), loại và mức độ phẫu thuật trĩ, mong muốn của người bệnh và đánh giá của bác sĩ gây mê.

2.2. Mức độ giảm đau sau mổ

• Nghiên cứu cho thấy, gây mê toàn thân kết hợp với gây tê tại chỗ (GAL) có thể mang lại hiệu quả giảm đau kéo dài hơn so với gây tê tủy sống đơn thuần trong phẫu thuật trĩ, mặc dù tỷ lệ bệnh nhân có điểm đau ≥4 không khác biệt đáng kể giữa hai nhóm [4]. Gây tê tủy sống cũng giúp giảm đau hiệu quả trong và ngay sau mổ.

2.3. Thời gian hồi phục và xuất viện

• Gây mê toàn thân kết hợp gây tê tại chỗ (GAL) cho thấy tỷ lệ tác dụng phụ thấp hơn đáng kể (56.9% so với 67.4%) so với gây tê tủy sống đơn thuần, đặc biệt là giảm tỷ lệ bí tiểu cấp tính sau mổ (15.5% so với 32.1%) [4]. Điều này có thể ảnh hưởng tích cực đến thời gian hồi phục ban đầu. Tuy nhiên, thời gian xuất viện cụ thể cần được đánh giá thêm.

2.4. Nguy cơ và biến chứng chung

• Bí tiểu sau phẫu thuật: Tỷ lệ gặp bí tiểu sau mổ trĩ có thể dao động từ 1% đến 15% [3]. Gây tê tủy sống có thể làm tăng nguy cơ này [1, 3], trong khi gây mê toàn thân kết hợp gây tê tại chỗ có thể giảm tỷ lệ này [4].
• Buồn nôn và nôn sau phẫu thuật (PONV): Thường gặp hơn ở gây mê toàn thân.
• Các biến chứng hiếm gặp khác: Nhiễm trùng, chảy máu.

3. Chi phí y tế

3.1. So sánh chi phí

So sánh chi phí y tế giữa gây tê tủy sống và gây mê toàn thân cho phẫu thuật trĩ trong bối cảnh Việt Nam có thể mang lại hiệu quả giảm chi phí hơn do giảm thời gian hồi sức và ít biến chứng sau mổ hơn so với gây mê toàn thân, nhưng điều này cần được đánh giá cụ thể theo từng trường hợp và cơ sở y tế [5].

4. Tư vấn chuyên môn: Quy trình tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, quy trình lựa chọn và thực hiện phương pháp vô cảm cho phẫu thuật trĩ luôn được cá thể hóa, đảm bảo an toàn tối đa và sự thoải mái cho người bệnh.

4.1. Đội ngũ chuyên gia

Bệnh viện có đội ngũ bác sĩ gây mê hồi sức giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao, luôn cập nhật các kỹ thuật gây mê tiên tiến nhất.

4.2. Quy trình đánh giá và tư vấn

Trước phẫu thuật, mỗi người bệnh sẽ được bác sĩ gây mê thăm khám tiền mê, đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh lý và giải thích cặn kẽ về các phương pháp vô cảm, ưu nhược điểm, rủi ro cụ thể để người bệnh cùng gia đình đưa ra quyết định phù hợp nhất.

4.3. Công nghệ và trang thiết bị

Bệnh viện được trang bị hệ thống máy móc, thiết bị gây mê hiện đại, đảm bảo theo dõi sát sao các chỉ số sinh tồn của người bệnh trong suốt quá trình phẫu thuật và hồi sức.

5. Thông tin kiểm duyệt và tài liệu tham khảo

Tư vấn chuyên môn:

• Tư vấn chuyên môn: TS BS. - Nguyễn Tất Nghiêm. Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP. Hồ Chí Minh
• Ngày cập nhật: 2025-11-05

Tài liệu tham khảo:

• [1] Moreira Jr H, Moreira JPT, Isaac RR, et al. (2014). Morphine Spinal Block Anesthesia in Patients Who Undergo an Open Hemorrhoidectomy: A Prospective Analysis of Pain Control and Postoperative Complications. Ann Coloproctol, 30(3), 135–140. Truy cập: 2025-11-05.
• [2] Kunitake H, Poylin V. (2016). Complications Following Anorectal Surgery. Clin Colon Rectal Surg, 29(1), 14–21. Truy cập: 2025-11-05.
• [3] Cristea C, Lewis CR. (2024). Hemorrhoidectomy - StatPearls. NCBI Bookshelf. Truy cập: 2025-11-05.
• [4] Lin CY, et al. (2024). General anesthesia with local infiltration reduces urine retention rate and prolongs analgesic effect than spinal anesthesia for hemorrhoidectomy. Front Surg, 11:1288023. Truy cập: 2025-11-05.
• [5] Sikakulya FK, et al. (2022). Open hemorrhoidectomy under local anesthesia versus .... PMC. Truy cập: 2025-11-05.