Kỹ thuật nhuộm nấm trong Giải phẫu bệnh: Chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả
1. Phát hiện nấm: Vì sao Giải phẫu bệnh lại quan trọng?
Khi nghi ngờ nhiễm nấm, bác sĩ cần biết chắc chắn có nấm hay không, loại nấm gì và mức độ nấm đã xâm nhập vào cơ thể đến đâu. Giải phẫu bệnh giúp trả lời những câu hỏi này bằng cách kiểm tra trực tiếp mẫu mô bệnh dưới kính hiển vi. Điều này đặc biệt hữu ích khi các xét nghiệm khác chưa cho kết quả rõ ràng, giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán và kế hoạch điều trị nhanh chóng, chính xác [3].
2. Các kỹ thuật nhuộm nấm chính: "Mắt thần" tìm nấm
Để nhìn rõ nấm trong mô, các nhà giải phẫu bệnh sử dụng những loại thuốc nhuộm chuyên biệt:
Nhuộm H&E (Hematoxylin và Eosin): Là kỹ thuật nhuộm cơ bản nhất, giúp quan sát tổng thể mô. Tuy nhiên, nấm có thể khó nhìn rõ bằng phương pháp này [3].
Nhuộm PAS (Periodic Acid–Schiff): Thuốc nhuộm này làm cho thành tế bào nấm có màu hồng hoặc đỏ tím, giúp nấm nổi bật hơn trên nền mô xung quanh [3]. Kỹ thuật PAS nhanh chóng và phổ biến, nhưng đôi khi có thể nhuộm cả các thành phần mô khác, gây khó khăn khi đọc kết quả [4].
Nhuộm GMS (Gomori Methenamine Silver): Đây là kỹ thuật nhuộm bạc, được xem là "tiêu chuẩn vàng" để phát hiện nấm. Nấm sẽ bắt màu đen hoặc nâu sẫm, tương phản rõ rệt với mô nền, giúp dễ dàng nhận diện ngay cả khi số lượng nấm ít [3].
Ngoài ra, còn có các kỹ thuật đặc biệt khác như nhuộm Fontana-Masson để phát hiện nấm có sắc tố melanin, hoặc Mucicarmine để tìm nấm Cryptococcus có vỏ nang [3].
3. Khi nào cần thực hiện nhuộm nấm chuyên sâu?
Các kỹ thuật nhuộm nấm chuyên sâu thường được chỉ định khi:
Bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ nhiễm nấm mà các xét nghiệm thông thường chưa xác định được nguyên nhân.
Bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ cao như suy giảm miễn dịch hay đang dùng thuốc đặc trị.
Cần phân biệt rõ nấm với các bệnh lý khác có biểu hiện tương tự, giúp tránh chẩn đoán sai và điều trị không hiệu quả.
4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nhuộm H&E có đủ để chẩn đoán nấm không? Thông thường, H&E không đủ để khẳng định nhiễm nấm. Cần kết hợp với các kỹ thuật nhuộm đặc biệt như PAS hoặc GMS để có kết quả chính xác hơn [3].
Kỹ thuật nhuộm nào là tốt nhất để phát hiện nấm? Nhuộm GMS (Gomori Methenamine Silver) thường được đánh giá cao nhất vì khả năng làm nổi bật nấm rõ ràng, giúp chẩn đoán hiệu quả [3, 4].
Liệu nhuộm nấm có phát hiện được tất cả các loại nấm không? Các kỹ thuật nhuộm nấm rất hiệu quả nhưng không phải lúc nào cũng phát hiện được mọi loại nấm hoặc trong mọi trường hợp. Đôi khi, cần kết hợp thêm các phương pháp khác như cấy nấm hoặc xét nghiệm sinh học phân tử để có chẩn đoán đầy đủ nhất [3].
5. Tài liệu tham khảo
[1] Dadaci, Z., et al. (2015). Periodic acid–Schiff staining demonstrates fungi in chronic anterior blepharitis. Eye (Lond), 29(12), 1522–1527. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5129786/.
[2] Trevisan, F., et al. (2022). Nail Clipping with PAS Stain and Correlation with Fungi Isolated in Culture: A Valuable Exchange in the Diagnosis of Onychomycosis. Skin Appendage Disord, 8(5), 399–405. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9485992/.
[3] Guarner, J., & Brandt, M. E. (2011). Histopathologic Diagnosis of Fungal Infections in the 21st Century. Clin Microbiol Rev, 24(2), 247–280. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3122495/.
[4] Heaton, S. M., et al. (2016). Histopathological techniques for the diagnosis of combat-related invasive fungal wound infections. BMC Clin Pathol, 16, 11. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4937573/.