Patient & CommunityMedical ExpertUMCers
|Bidding|Contact
Logo
logo pre header
UMC CARE APP
Bidding
Tiếng việt
English

Mổ cườm khô có đau không, gây tê hay mê, bao lâu sẽ sáng mắt?

|
Eye Department
Đục thủy tinh thể, hay còn gọi là cườm khô, là một tình trạng mắt phổ biến, đặc biệt ở người lớn tuổi, gây suy giảm thị lực đáng kể. Nhiều người bệnh thường lo lắng về cảm giác đau đớn, phương pháp gây tê hay gây mê, và thời gian phục hồi thị lực sau phẫu thuật. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin chi tiết, giúp bạn hiểu rõ hơn về phẫu thuật đục thủy tinh thể hiện đại, từ đó xóa bỏ những băn khoăn và tự tin hơn khi lựa chọn phương pháp điều trị này.

1. Đục thủy tinh thể là gì?

Thủy tinh thể là một thấu kính tự nhiên trong mắt, có vai trò hội tụ ánh sáng lên võng mạc (một lớp màng thần kinh bên trong mắt) để tạo ra hình ảnh rõ nét. Đục thủy tinh thể xảy ra khi thủy tinh thể bị mờ đục, làm cản trở ánh sáng đi vào mắt, dẫn đến nhìn mờ [2]. Tình trạng này thường tiến triển chậm và có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai mắt. Nguyên nhân phổ biến nhất là do quá trình lão hóa [2].

2. Khi nào cần phẫu thuật?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị duy nhất và hiệu quả nhất cho đục thủy tinh thể [2]. Bác sĩ thường khuyến nghị phẫu thuật khi mức độ đục thủy tinh thể nhiều (cườm đã chín) khiến thị lực bị suy giảm đáng kể, ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày như đọc sách, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt [2]. Không có một "thời điểm vàng" cụ thể, quyết định phẫu thuật thường dựa trên mức độ ảnh hưởng của bệnh đến chất lượng cuộc sống của bạn.

3. Mổ đục thủy tinh thể có đau không?

Một trong những lo lắng lớn nhất của bệnh nhân là cảm giác đau trong và sau mổ.

3.1. Cảm giác trong quá trình phẫu thuật

Với những tiến bộ trong kỹ thuật phẫu thuật và gây tê, phẫu thuật đục thủy tinh thể ngày nay thường không gây đau đớn [1]. Bệnh nhân sẽ được gây tê tại chỗ (đa số là chỉ nhỏ thuốc tê), giúp mắt không còn cảm giác đau trong suốt quá trình mổ [3, 10]. Một số bệnh nhân có thể cảm thấy áp lực hay căng tức nhẹ hoặc khó chịu trong khi bác sĩ tiến hành tán nhuyễn thủy tinh thể (hút cườm), nhưng hiếm khi là đau dữ dội [1].

3.2. Cảm giác sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, một số bệnh nhân có thể trải qua cảm giác khó chịu nhẹ, xốn, ngứa hoặc chảy nước mắt [6]. Đau nhẹ thường được kiểm soát tốt bằng thuốc giảm đau thông thường và thường giảm dần trong vài giờ đến vài ngày [1, 7]. Các nghiên cứu cho thấy, hầu hết bệnh nhân chỉ báo cáo đau nhẹ hoặc không đau sau 24 giờ [2].

4. Gây tê hay gây mê khi mổ cườm khô?

Việc lựa chọn phương pháp vô cảm sẽ được bác sĩ gây mê và bác sĩ phẫu thuật thảo luận kỹ lưỡng với bạn.

4.1. Gây tê tại chỗ

  • Đây là phương pháp phổ biến nhất trong phẫu thuật đục thủy tinh thể [3].
  • Nhỏ thuốc tê vào mắt: thường được sử dụng nhất. Bác sĩ sử dụng thuốc nhỏ mắt có chứa chất gây tê để làm tê bề mặt nhãn cầu. Bệnh nhân vẫn tỉnh táo và có thể giao tiếp với bác sĩ trong suốt quá trình mổ [3].
Cataract Surgery Anaesthesia Explained (Practical Guide)
Hình ảnh minh họa nhỏ thuốc tê trước khi mổ đục thủy tinh thể

4.2. Tiêm thuốc tê quanh mắt: 

  • Trong một số tình huống như người bệnh đảo mắt nhiều hoặc thời gian mổ kéo dài do phải phối hợp thêm phương pháp mổ khác trong cùng một cuộc mổ đục thủy tinh thể, bác sĩ sẽ tiêm thuốc tê vào vùng quanh mắt để làm tê liệt các dây thần kinh cảm giác và cơ vận nhãn. Phương pháp này mang lại hiệu quả giảm đau tốt hơn và giảm cử động mắt trong phẫu thuật [3, 10].
  • Gây tê tại chỗ thường được ưu tiên vì an toàn, ít rủi ro hơn gây mê toàn thân và cho phép bệnh nhân xuất viện sớm hơn và 11````phục hồi nhanh chóng hơn [3, 8].  
Upscale hình (3).png
Hình ảnh minh họa tiêm thuốc tê trước mổ đục thủy tinh thể

4.3. Gây mê

Gây mê toàn thân ít phổ biến hơn và thường chỉ được áp dụng trong những trường hợp đặc biệt như:

  • Bệnh nhân là trẻ em

  • Bệnh nhân không thể nằm yên hoặc hợp tác trong quá trình phẫu thuật (ví dụ: người mắc bệnh Parkinson nặng, rối loạn tâm thần).
  • Bệnh nhân có phản xạ giật mình mạnh hoặc lo lắng tột độ [10]
  • Phẫu thuật phức tạp hoặc kéo dài.

4.4. Lựa chọn phương pháp vô cảm

Quyết định cuối cùng về phương pháp vô cảm sẽ dựa trên tình trạng sức khỏe tổng thể của bạn, mức độ lo lắng, khả năng hợp tác, và đánh giá của bác sĩ gây mê [10].

5. Chăm sóc ngay sau phẫu thuật

Ngay sau phẫu thuật, mắt sẽ được băng lại để bảo vệ. Bạn sẽ được nghỉ ngơi một thời gian ngắn và nhận hướng dẫn chăm sóc mắt tại nhà, bao gồm cách nhỏ thuốc, tránh các hoạt động gắng sức, và lịch tái khám.

6. Bao lâu thì mắt sẽ sáng rõ sau mổ?

Thời gian để mắt sáng rõ hoàn toàn sau phẫu thuật đục thủy tinh thể có thể khác nhau tùy từng người, nhưng hầu hết bệnh nhân đều nhận thấy sự cải thiện đáng kể ngay ngày hôm sau.

6.1. Giai đoạn hồi phục ban đầu

  • Ngay sau phẫu thuật: Thị lực có thể hơi mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng do thuốc nhỏ mắt giãn đồng tử và quá trình hồi phục của mắt [5].
  • Trong vài ngày đầu: Thị lực sẽ dần ổn định và sáng rõ hơn. Hầu hết các cảm giác khó chịu ban đầu sẽ giảm đi [5].

6.2. Hồi phục hoàn toàn

Quá trình hồi phục hoàn toàn và ổn định thị lực có thể mất từ vài tuần đến vài tháng [5]. Trong thời gian này, bạn sẽ cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ về việc nhỏ thuốc và tái khám định kỳ.

7. Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sáng mắt

  • Tình trạng sức khỏe tổng thể của mắt: Các bệnh đi kèm khác của mắt (như bệnh võng mạc tiểu đường, thoái hóa điểm vàng, cườm nước) có thể ảnh hưởng đến kết quả thị lực cuối cùng [5].
  • Mức độ đục của thủy tinh thể: Những trường hợp đục nặng hơn có thể cần thời gian hồi phục lâu hơn.
  • Chăm sóc sau phẫu thuật: Việc tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ là rất quan trọng để mắt hồi phục tốt nhất.
  • Loại thủy tinh thể nhân tạo: Một số loại IOL đa tiêu cự có thể cần thời gian thích nghi lâu hơn để đạt được thị lực tối ưu ở các khoảng cách khác nhau [5]. (Xem thêm bài “Nên chọn thủy tinh thể nhân tạo loại nào khi mổ cườm khô?”)

8. Một số vấn đề thường gặp sau mổ đục thủy tinh thể gồm:

  • Mờ mắt hoặc chói mắt tạm thời: Thường là bình thường trong vài ngày đầu sau mổ.
  • Mắt đỏ hoặc sưng nhẹ: Sẽ giảm dần trong vài ngày.
  • Khô mắt: Có thể cần sử dụng thuốc nhỏ mắt nhân tạo.
  • Đục bao sau: Đây là tình trạng đục bao chứa thủy tinh thể nhân tạo, xảy ra khi bao sau của thủy tinh thể nhân tạo bị mờ đục sau một thời gian. Tình trạng này có thể điều trị dễ dàng và nhanh chóng bằng chiếu tia laser (xem thêm bài “Laser trong nhãn khoa: Công nghệ an toàn giúp bảo vệ và cải thiện thị lực”) [12].

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

  • Phẫu thuật đục thủy tinh thể có cần nằm viện không?
    Thông thường, phẫu thuật đục thủy tinh thể diễn ra trong ngày, bạn có thể về nhà ngay sau khi phẫu thuật và nghỉ ngơi tại nhà.
  • Tôi có thể nhìn thấy ngay sau phẫu thuật không?
    Nếu như không có bệnh lý gây giảm thị lực khác đi kèm thì đa phần thị lực sẽ dần cải thiện trong vài giờ hoặc vài ngày sau phẫu thuật. Ban đầu có thể hơi mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng, nhưng sẽ sáng rõ hơn theo thời gian.
  • Cần kiêng cữ gì sau mổ cườm khô?
    Bạn cần tránh dụi mắt, cúi gập người, mang vác nặng, bơi lội, và tránh để nước hoặc xà phòng vào mắt trong vài tuần đầu. Luôn tuân thủ lịch nhỏ thuốc và tái khám của bác sĩ.
  • Mắt tôi có thể bị đục lại không?
    Thủy tinh thể nhân tạo sẽ không bị đục lại. Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể gặp tình trạng đục bao chứa thủy tinh thể nhân tạo sau một thời gian, gây mờ mắt trở lại. Tình trạng này có thể điều trị dễ dàng bằng tia laser mà không cần phẫu thuật.

10. Tài liệu tham khảo

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.

Share

Related Posts