Sử dụng muối ăn hợp lý giảm lượng muối ăn giúp cuộc sống nhiều người
1. Lạm dụng muối có thể dẫn đến bệnh “tăng huyết áp”, làm tăng nguy cơ đột quỵ
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông điệp kêu gọi người dân Việt Nam cần có hành động đối với việc lạm dụng muối. Giảm lượng muối ăn sẽ giúp giảm nguy cơ cao huyết áp, giảm nguy cơ mắc bệnh và tử vong do bệnh tim mạch và đột quỵ, đồng thời tránh làm bệnh nặng thêm ở người mắc suy tim, suy thận… Bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở Việt Nam với tỷ lệ 33% (theo WHO).
Theo nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lượng muối tiêu thụ trung bình tại Việt Nam dao động từ 12 – 15g/người/ngày. Nguồn muối ăn chủ yếu đến từ: muối và các gia vị thêm trong quá trình chế biến, nấu nướng và khi ăn (81%); thực phẩm chế biến sẵn (11,6%); và một phần nhỏ từ các thực phẩm tự nhiên. Thành phần chính của muối trong khẩu phần ăn là natri, chất cũng có trong mì chính (bột ngọt), bột nêm, bột canh… Trong đó, bột canh và nước mắm là hai nguồn cung cấp muối hàng ngày phổ biến nhất.
Thành phần chính của bột nêm là muối, đường và các chất điều vị tạo tinh chất thịt, tương tự bột canh. Khi nêm vào thực phẩm, chúng giúp món ăn hấp dẫn và ngon miệng hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ dùng bột nêm hằng ngày mà không bổ sung iốt từ muối i-ốt sẽ dẫn đến thiếu iốt cho cơ thể. Trẻ em và phụ nữ mang thai là những đối tượng có nguy cơ cao bị thiếu iốt do nhu cầu dinh dưỡng tăng cao.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng muối nên dùng mỗi ngày đối với người lớn là 5g muối (tương đương 1 muỗng cà phê gạt), trong đó khoảng 2g từ thực phẩm tự nhiên và 3g từ gia vị (muối, bột ngọt, bột nêm, nước mắm). Với những trường hợp đặc biệt như người có bệnh lý, đang dùng thuốc gây hạ natri máu hoặc giữ nước, hay có chế độ ăn đặc biệt (suy tim, đái tháo đường típ 1) thì cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
Trẻ em từ 2 – 15 tuổi: cần giảm lượng muối ăn (<5g/ngày), được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu năng lượng để vừa kiểm soát huyết áp, vừa đảm bảo cho sự phát triển.
Tuy nhiên, ăn quá ít muối cũng không có lợi cho sức khỏe, vì vậy cần ăn đủ theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế.
2. Những biện pháp để giảm lượng muối
Không để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn.
Hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng, với mức tối đa không quá 1/5 thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người trong một ngày.
Hạn chế thường xuyên sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, xúc xích, giò chả, các loại khô mắm, dưa muối và các thực phẩm chế biến sẵn.
Nên chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn.
Cần đọc nhãn khi mua thực phẩm chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối.
Nên cho trẻ nhỏ ăn thực phẩm tự nhiên và không thêm muối khi nấu.
Không nên lạm dụng bột nêm khi chế biến và cũng không nên thay thế muối i-ốt để tránh thiếu hụt i-ốt.
Hạn chế ăn ở tiệm, nhà hàng và không nên dùng hết nước sốt để tránh mắc hội chứng “Nhà hàng Trung Quốc” do các món ăn thường chứa nhiều bột ngọt, bột nêm, dễ gây nhức đầu, buồn nôn… ở những người có tiền sử dị ứng với bột ngọt.
Khi ăn các loại thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, chỉ nên dùng nửa gói gia vị (vì lượng muối trong cả gói đã tương đương 5g – bằng lượng muối một ngày). Đồng thời, nên bổ sung thêm rau vào bát mì để vừa đủ chất dinh dưỡng, vừa ngon miệng hơn.
3. Một số hiểu lầm khi sử sụng muối
“Cần bổ sung muối vào ngày nóng dễ đổ mồ hôi nhiều”
→ Không cần thiết, vì lượng muối mất qua mồ hôi rất ít. Bạn chỉ nên uống thêm nhiều nước.
“Thức ăn sẽ không ngon nếu không có muối”
→ Điều này có thể đúng khi mới bắt đầu giảm muối, nhưng vị giác sẽ quen dần và có thể cảm nhận hương vị ngon miệng từ thức ăn ít muối hơn trước.
“Thức ăn nhiều muối sẽ có vị mặn”
→ Vị mặn có thể bị che lấp khi kết hợp với các vị khác như ngọt, chua… Do đó, cần đọc nhãn thực phẩm để biết rõ lượng muối có trong sản phẩm.
“Chỉ có người lớn tuổi mới cần quan tâm đến lượng muối ăn vào”
→ Sai. Ăn nhiều muối có thể gây tăng huyết áp ở bất kỳ lứa tuổi nào.
“Giảm muối có thể gây hại cho sức khỏe”
→ Không lo thiếu muối, vì muối có mặt trong hầu hết các loại thực phẩm. Rất khó để loại bỏ hoàn toàn muối khỏi chế độ ăn.
