Ung thư vú: Khi có nhiều hơn một khối u

Ung thư vú không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng một khối u đơn độc. Đôi khi, nhiều khối u có thể phát triển trong cùng một vú, tạo ra những thách thức đặc biệt trong chẩn đoán và điều trị. Việc phân biệt giữa các dạng ung thư vú có nhiều khối u là rất quan trọng, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch điều trị và tiên lượng của bệnh nhân [2].

1. Ung thư vú nhiều khối: Đa ổ và Đa trung tâm

Khi có nhiều hơn một khối u ung thư trong cùng một vú, chúng ta gọi đó là ung thư vú nhiều khối. Có hai dạng chính: đa ổ (multifocal) và đa trung tâm (multicentric), với sự khác biệt quan trọng về vị trí và mối quan hệ giữa các khối u [1].

1.1. Đa ổ: Nhiều khối u trong một vùng

Đa ổ là khi có từ hai khối u ung thư trở lên nằm gần nhau, trong cùng một phần tư của vú [2]. Các khối u này thường xuất phát từ cùng một tế bào ban đầu và có thể lan rộng trong ống dẫn sữa [3, 27].

1.2. Đa trung tâm: Nhiều khối u rải rác

Đa trung tâm là khi các khối u ung thư nằm ở các phần tư khác nhau của vú, hoặc cách nhau một khoảng cách đáng kể (hơn 5 cm) [2]. Các khối u này có thể có nguồn gốc độc lập hoặc là sự lan rộng xa hơn của khối u ban đầu [28].

1.3. Điểm khác biệt chính

Sự khác biệt chủ yếu nằm ở vị trí: Đa ổ là các khối u tập trung trong một vùng, còn đa trung tâm là các khối u rải rác ở các vùng khác nhau của vú. Việc phân biệt này quan trọng vì nó ảnh hưởng đến cách bác sĩ đánh giá bệnh và lên kế hoạch điều trị [1].

2. Làm sao biết có bao nhiêu khối u?

Để xác định chính xác số lượng và vị trí các khối u, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả từ sinh thiết và mẫu bệnh phẩm sau phẫu thuật [7].

2.1. Chẩn đoán qua mô bệnh học

Sau khi lấy mẫu mô (sinh thiết hoặc phẫu thuật), bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ kiểm tra dưới kính hiển vi. Họ sẽ đếm số lượng khối u, đo kích thước, xác định vị trí và khoảng cách giữa chúng. Đây là bước quan trọng để phân loại và hiểu rõ về bệnh [2].

2.2. Thông tin quan trọng cho Bác sĩ

Báo cáo giải phẫu bệnh sẽ cung cấp các thông tin chi tiết như: số lượng và vị trí chính xác của từng khối u, khoảng cách giữa chúng, và đặc điểm riêng của mỗi khối u (ví dụ, loại ung thư, mức độ phát triển, tình trạng thụ thể nội tiết). Những thông tin này giúp bác sĩ lâm sàng đưa ra quyết định điều trị tốt nhất [23].

2.3. Những khó khăn trong chẩn đoán

Đôi khi, việc phân biệt giữa một khối u mới độc lập và sự lan rộng của khối u cũ có thể phức tạp. Các kỹ thuật hình ảnh hiện đại như MRI cũng hỗ trợ rất nhiều trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ, nhưng cần được xác nhận bằng sinh thiết [20, 35].

3. Số lượng khối u ảnh hưởng thế nào đến điều trị và tiên lượng?

Việc có nhiều khối u trong vú ảnh hưởng đến cách bác sĩ chọn phương pháp điều trị và có thể liên quan đến tiên lượng bệnh [2].

3.1. Lựa chọn điều trị

• Phẫu thuật: Nếu chỉ có một khối u, bác sĩ có thể đề xuất phẫu thuật bảo tồn vú (chỉ cắt bỏ khối u và một phần mô xung quanh). Tuy nhiên, nếu có nhiều khối u (đa ổ hoặc đa trung tâm), đặc biệt khi chúng rải rác rộng, phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ vú có thể được cân nhắc để đảm bảo loại bỏ hết các tế bào ung thư. Đôi khi, phẫu thuật bảo tồn vú vẫn có thể thực hiện được nếu tất cả các khối u có thể được cắt bỏ hoàn toàn với bờ sạch [7, 47].

• Các liệu pháp khác: Quyết định về hóa trị, xạ trị, hoặc liệu pháp nội tiết sẽ dựa trên đặc điểm của khối u lớn nhất hoặc khối u có nguy cơ cao nhất, cũng như tình trạng chung của bệnh nhân [23].

3.2. Tiên lượng bệnh

Trong quá khứ, ung thư vú đa ổ/đa trung tâm thường được cho là có tiên lượng xấu hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy, nếu được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp theo hướng dẫn, tiên lượng của bệnh nhân có nhiều khối u có thể tương đương với bệnh nhân chỉ có một khối u [11, 47]. Các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiên lượng bao gồm kích thước khối u lớn nhất, tình trạng hạch bạch huyết, và đặc điểm sinh học của tế bào ung thư, chứ không chỉ riêng số lượng khối u [11, 25].

4. Khi nào cần hỏi Bác sĩ?

4.1. Hiểu rõ kết quả của bạn

Nếu bạn được chẩn đoán có nhiều khối u trong vú, điều quan trọng là phải thảo luận với bác sĩ về kết quả giải phẫu bệnh của mình. Đảm bảo bạn hiểu rõ số lượng, vị trí và đặc điểm của từng khối u [2].

4.2. Thảo luận về các lựa chọn điều trị

Hỏi bác sĩ về tất cả các phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng của bạn, bao gồm cả phẫu thuật và các liệu pháp bổ trợ. Cùng bác sĩ đưa ra quyết định tốt nhất cho sức khỏe của bạn.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư vú đa ổ/đa trung tâm có phổ biến không? Tỷ lệ mắc ung thư vú đa ổ/đa trung tâm dao động từ 10% đến 24% trong các nghiên cứu hiện đại, và có thể cao hơn khi sử dụng các phương pháp hình ảnh nhạy hơn như MRI [2].

2. Ung thư vú đa ổ/đa trung tâm có nguy hiểm hơn ung thư vú đơn ổ không? Ban đầu, ung thư vú đa ổ/đa trung tâm thường có các yếu tố tiên lượng bất lợi hơn. Tuy nhiên, khi được điều trị theo phác đồ chuẩn, tiên lượng sống sót có thể tương đương với ung thư vú đơn ổ [11].

3. Việc xác định đa ổ/đa trung tâm có ảnh hưởng đến việc tầm soát và theo dõi sau điều trị không? Có, việc phát hiện nhiều khối u có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tầm soát và theo dõi, đặc biệt là việc sử dụng MRI để đánh giá toàn bộ vú [34].

4. Các phương pháp hình ảnh nào hỗ trợ chẩn đoán đa ổ/đa trung tâm? Chụp nhũ ảnh, siêu âm vú và đặc biệt là MRI có tiêm thuốc cản quang là những phương pháp chính để phát hiện các tổn thương đa ổ/đa trung tâm [20, 34].

5. Nếu có nhiều khối u, có phải tất cả đều có cùng loại sinh học không? Không phải lúc nào cũng vậy. Khoảng 24% bệnh nhân có thể có sự khác biệt về các dấu ấn sinh học (ER, PR, HER2, Ki-67) giữa các khối u khác nhau [23]. Điều này rất quan trọng cho việc lựa chọn liệu pháp toàn thân.

6. Tài liệu tham khảo

• [1] Zhou, M. (2013). Clinical and Pathologic Features of Multifocal and Multicentric Breast Cancer. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3625774/. 

• [2] Poenaru, M. O. (2025). Multicentric and Multifocal Breast Tumors—Narrative Review. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12564034/. 

• [3] Weissenbacher, T. M. (2010). Multicentric and multifocal versus unifocal breast cancer: is the tumor-node-metastasis classification justified?. PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20454925/. 

• [7] Masannat, Y. A. (2019). Multifocal and multicentric breast cancer, is it time to think again?. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6937617/. 

• [11] Zhang, Y. (2022). Comparing the outcome between multicentric/multifocal breast cancer and unifocal breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Front. Oncol. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9801517/. 

• [14] Lynch, S. P. (2012). Multifocality and multicentricity in breast cancer and survival outcomes. Ann. Oncol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22776706/. 

• [20] Steinhof-Radwańska, K. (2021). Multifocality and Multicentrality in Breast Cancer: Comparison of the Efficiency of Mammography, Contrast-Enhanced Spectral Mammography, and Magnetic Resonance Imaging in a Group of Patients with Primarily Operable Breast Cancer. Curr. Oncol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34677259/. 

• [23] Li, S. (2022). Association of Molecular Biomarker Heterogeneity with Treatment Pattern and Disease Outcomes in Multifocal or Multicentric Breast Cancer. Front. Oncol. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9259989/. 

• [25] Wolters, R. (2013). Comparing the outcome between multicentric and multifocal breast cancer: What is the impact on survival, and is there a role for guideline-adherent adjuvant therapy? A retrospective multicenter cohort study of 8935 patients. Breast Cancer Res. Treat. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24258258/. 

• [27] Pekár, G. (2014). Molecular phenotype of the foci in multifocal invasive breast carcinomas: Intertumoral heterogeneity is related to shorter survival and may influence the choice of therapy. Cancer. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24127317/. 

• [28] Yerushalmi, R. (2012). Is breast-conserving therapy a safe option for patients with tumor multicentricity and multifocality?. Ann. Oncol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21810730/. 

• [34] Sardanelli, F. (2010). Magnetic resonance imaging of the breast: Recommendations from the EUSOMA working group. Eur. J. Cancer. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20304629/. 

• [35] Milulescu, A. (2017). Management of Multifocal-Multicentric Breast Cancer: Current Perspective. Chirurgia. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28266287/. 

• [47] Lynch, S. P. (2013). Breast Cancer Multifocality and Multicentricity and Locoregional Recurrence. Oncologist. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24136008/. 

Thông tin trên chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không mang tính chất khuyến nghị. Vui lòng liên hệ bác sĩ để được tham vấn chi tiết.